به گزارش ایرتا نیوز، قیمت دلار در سال پرفراز و نشیب ۱۴۰۴ روندهای متفاوتی را طی کرد و با افتوخیزهای فراوانی روبرو بود. طی این سال، دو جنگ از سر بازار ارز گذشت و موجب تعطیلی بازار در برخی مقاطع سال شد. به این ترتیب، بازار ارز در سال ۱۴۰۴ بیش از دیگر سالها تحت تاثیر فضای سیاسی و این بار نظامی قرار گرفت و اوج و حضیضهای زیادی را دید.
با این حال اما هم دلار بازار و هم دلار مرکز مبادله، در سال ۱۴۰۴ بازدهی مثبتی داشتند. در این بین، دلار توافقی (مرکز مبادله) با ثبت رشد ۱۰۰ درصدی، نوید روزهای بهتر را در اقتصاد ایران مطرح کرد؛ البته به شرط آنکه بار دیگر سایه جنگ از سر کشور برطرف شده و بخش تولید و تجارت دوباره با حداکثر توان فعال شوند. دلار بازار آزاد هم که طی سال تا آستانه ۱۷۰ هزار تومان هم پیش رفته بود، در نهایت با رشد سالانه ۵۴ هزار و ۳۰۰ تومانی، معادل ۵۷.۳۴ درصد افزایش یافت.
شروع نوسانی دلار در سایه سیاست
قیمت دلار که سال ۱۴۰۳ را در سطح ۹۴ هزار و ۷۰۰ تومان به پایان رسانده بود، با آغاز معاملات سال ۱۴۰۴ در روز ششم فروردین ماه، همزمان با برگزاری مذاکرات میان ایران و آمریکا، روی رقم ۱۰۰ هزار تومان معامله شد. این قیمت در روزهای نیمه تعطیل نوروز نیز نسبتاً ثابت ماند و در همین کانال قرار داشت.
پس از تعطیلات دو هفتهای نوروز، در شانزدهم فروردین، که بسیاری از تحلیلگران آن را بهعنوان شروع رسمی بازار پس از تعطیلات نوروز میدانند، بازار شاهد افزایش تقاضا برای دلار بود و این ارز تا کانال ۱۰۴ هزار تومان صعود کرد. با این حال، در پایان همان روز، مجدداً به کانال ۱۰۳ هزار تومان بازگشت. این نوسانات تا حد زیادی تحت تاثیر بلاتکلیفیهای سیاسی پیرامون مذاکرات میان ایران و آمریکا شکل گرفته بود.
در ۱۸ فروردین ماه نیز اسکناس آمریکایی وارد کانال ۱۰۵ هزار تومان شد؛ اما فضای مثبت و امیدوارکننده مذاکرات سیاسی، باعث شد که در روز بعد، یعنی ۱۹ فروردین ماه، دلار وارد کریدور ۹۰ هزار تومان شود و در نهایت با رقم ۹۹ هزار تومان معامله گردد. در سومین هفته فروردین ماه، قیمت دلار مجدداً به کریدور ۱۰۰ هزار تومان بازگشت و در آخرین روز هفته با رقم ۱۰۰ هزار و ۶۰۰ تومان بسته شد.
در ابتدای هفته چهارم فروردین، قیمت دلار مجدداً با کاهش روبرو شد و با از دست دادن حمایت ۱۰۰ هزار تومانی، در کانال ۹۸ هزار تومان معامله شد. این کاهش نشاندهنده تغییر روند بازار و افزایش فشار فروش بود. در روز ۲۴ فروردین، در سایه خوشبینیهای پیرامون مذاکرات ایران و آمریکا در عمان، قیمت دلار با افت قابل توجهی به میزان هشت هزار تومان مواجه شد و به کانال ۸۹ هزار تومان سقوط کرد.
در آخرین روز معاملاتی فروردین، قیمت دلار به روند کاهشی خود ادامه داد و در نهایت در کانال ۸۶ هزار تومان بسته شد. این پایان ماه، با یک روند نزولی و با حواشی مربوط به مذاکرات همراه بود؛ اسکناس آمریکایی تحت تاثیر جو مذاکراتی کاهش ۲۰ هزارتومانی را تجربه کرد و فروردین را با بازدهی منفی ۱۹.۳۶ درصدی پشت سر گذاشت.
رشد قیمت دلار تحت تاثیر افزایش تنشهای سیاسی
در اولین هفته اردیبهشت دلار در مقاطعی از هفته در کریدور ۷۰ هزار تومان معامله شد اما در پایان هفته مجددا به کریدور ۸۰ هزارتومان بازگشت. قیمت دلار در دومین هفته هفته اردیبهشت تغییر چندانی نداشت و همچنان در انتظار مذاکرت سیاسی بود؛ هفته چهارم اردیبهشت ماه نیز در نهایت با نوسانات محدود دلار به پایان رسید.
در بازهٔ زمانی یکم تا هشتم خرداد، اسکناس دلار شاهد کاهش ملایمی بود و نسبت به هفتهٔ قبل، حدود ۵۰۰ تومان کاهش قیمت را تجربه کرد. این کاهش معادل ۰.۶۱ درصد از ارزش دلار کم کرد و قیمت نهایی معامله در روز پنجشنبه را روی رقم ۸۲ هزار و ۱۰۰ تومان قرار داد.
اما از سویی دیگر، در بازهٔ زمانی ۱۳ تا ۲۲ خرداد، اسکناس دلار با روندی متفاوت، شاهد رشد بود. در این دوره، قیمت دلار ۹۰۰ تومان افزایش یافت و بازدهی مثبت ۱.۰۹ درصدی را به ثبت رساند. قیمت نهایی معامله در روز پنجشنبه ۲۲ خرداد این بار روی رقم ۸۳ هزار و ۲۰۰ تومان قرار گرفت. این افزایش قیمت تحت تاثیر جو منفی مذاکرات ایران و آمریکا قرار گرفت.
دلار در میانه جنگ و اخبار فعالسازی مکانیسم ماشه
در ۲۳ خرداد، حملات رژیم صهیونیستی به ایران آغاز شد و بازار به صورت تعطیل درآمد. طی این مدت، تنها معاملات محدود دلار انجام میشد در همین دادوستدها، قیمت این ارز با افزایش همراه بود. به این ترتیب، دلار به کانال ۹۵ هزار تومان صعود کرد. با این حال، دلار در هفته چهارم مرداد، تحت تاثیر اخبار سیاسی پرتنش و احتمال فعالسازی مکانیسم ماشه، رشد شتابانی را تجربه کرد و از مرز ۱۰۰ هزار تومان گذشت. این روند در هفته ابتدایی شهریور نیز ادامه داشت.
دلار در دومین هفته شهریور تا کانال ۱۱۸ هزار تومانی پیشروی کرد. سومین هفته شهریورماه با آرامش نسبی در بازارهای ارز به پایان رسید. با این حال، خطر بازگشت تحریمهای سازمان ملل، تنگتر شدن فضای اقتصادی و ریسک جنگ پابرجا بود. این تغییر فضا در سایه آغاز دور تازهای از مذاکرات ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی رخ داد.
چهارمین هفته شهریورماه با تلاطمات قیمتی زیادی در بازار ارز به پایان رسید. قیمت دلار یک افت سنگین را تا کانال ۹۷ هزار تومانی تجربه کرد. با رسیدن به نیمه هفته اما اصلاح قیمتها با افزایش تقاضا در بازارها پایان یافت و دلار بار دیگر تلاش برای رسیدن به قله ۱۰۰ هزار تومانی را آغاز کرد.
جهش دلار در آغاز پاییز
قیمت دلار در هفته اول مهر دست کم هشت هزار تومان بالا رفت و به ۱۰۶ هزار تومان رسید، در این هفته احتمال فعالسازی مکانیسم ماشه افزایش یافت. ریسکهای سیاسی و اقتصادی در هفته دوم مهرماه به طور فزایندهای بر بازارهای مالی و سرمایهای اثرگذار بودند. فعالسازی رسمی مکانیسم ماشه علیه ایران، بازار ارز را با رفتارهای هیجانی روبرو کرد و دلار به کانال تاریخی ۱۱۶ هزار تومان رسید.
بررسی روند بازار ارز در هفته سوم مهر حاکی از نوسان بالای قیمت در این بازار است؛ بازارساز این هفته هم حاکم مطلق میدان معاملات بود. ارزپاشی و مدیریت خبری بازار از سوی سیاستگذار پولی، این هفته قیمت دلار را تا کانال ۱۰۸ هزار تومانی هم پایین آورد، اگرچه دلار دوباره خود را به سقف کانال ۱۰۹ هزار تومانی رساند. مهرماه با سیطره مطلق بازارساز به پایان رسید. مدیریت قیمت دلار و ایجاد موانع خبری و سیاستی در مسیر صعودی دلار، این ارز را تا پایان ماه در محدوده ۱۰۷ هزار تومان قرار داد و در همین سطح کنترل کرد.
شروع آبان با حبس قیمت دلار
با این حال، دلار در آبانماه یکی از پرنوسانترین دورههای خود در سال ۱۴۰۴ را پشت سر گذاشت. نخستین هفته آبانماه در حالی سپری شد که دلار با کنترل سفت و سخت بازارساز، روبرو شد. در طول این هفته قیمت دلار در کانال ۱۰۷ هزار تومان حبس بود و نتوانست به کانال بالاتر صعود کند. دومین هفته آبان نیز دلار شرایط مشابهی را تجربه کرد و در محدوده ۱۰۷ تا ۱۰۸ هزار تومان درجا زد.
قیمت دلار در هفته سوم آبان با روندی با ثبات در کانال ۱۰۷ هزار تومانی بازگشایی شد اما در میانه هفته با جهشی چشمگیر به کانال ۱۰۹ و سپس ۱۱۲ هزار تومانی صعود کرد. اسکناس آمریکایی پس از ۲۰ روز تثبیت قیمت، تنها در دو روز بیش از پنج هزار تومان جهش کرد. در آخرین روز معاملاتی آبان دلار روی رقم ۱۱۳ هزار و ۲۵۰ تومانی به کار خود پایان داد. این اسکناس در یک ماه اخیر بازدهی مثبت ۴.۶۷ درصدی داشت.
پایانبندی پاییز با دلار ۱۳۱ هزار تومانی
قیمت دلار در هفته ابتدایی آذر در بیشتر روزها در کانال ۱۱۳ هزار تومانی نوسان کرد؛ اما در آخرین روز معاملاتی هفته با افزایش تقاضا و تشدید اثرات سیاسی، به سطح ۱۱۴ هزار تومان نزدیک شد؛ دلار در هفته دوم آذر در بیشتر روزها در مسیر صعودی حرکت کرد و پس از عبور مقطعی از کانال ۱۲۰ هزار تومان، نهایتا در آخرین معامله روز پنجشنبه با رقم ۱۱۹ هزار و ۷۰۰ تومان بسته شد.
دلار در هفته سوم آذرماه با نوسانات شدید و برخورد مداوم نیروهای افزایشی و کاهشی همراه بود؛ اما در نهایت این افزایشیها بودند که توانستند بازار را در اختیار بگیرند و قیمت دلار را وارد کانال ۱۲۵ هزار تومانی کنند. قیمت دلار در معاملات هفته چهارم آذر، پس از عبور از کانال ۱۳۰ هزار تومانی، با رقم ۱۳۱ هزار و ۴۵۰ تومان بسته شد.
بازگشت همتی به بانک مرکزی و زمزمه حذف ارز ترجیحی
قیمت دلار در آخرین روزهای آذر در حالی جهشهای پیاپی را تجربه میکرد که زمزمههای تغییر رئیس کل بانک مرکزی و انتصاب عبدالناصر همتی به جاس محمدرضا فرزین، به اوج رسیده بود. شایعاتی که به واقعیت تبدیل شدند و از هشتم دیماه، همتی بار دیگر بر سمت ریاست کل بانک مرکزی تکیه زد. از آنجا که یکی از مهمترین سیاستهای ارزی مورد حمایت همتی، حذف ارز ترجیحی و تکنرخی کردن ارز بود، بازار ارز واکنشهای نوسانی به بازگشت وی نشان داد.
جامپ بلند قیمت دلار توافقی با تغییر سیاستهای ارزی بانک مرکزی
همزمان با بازگشت همتی به بانک مرکزی، دلار توافقی هم دچار تحولات مهم قیمتی شد. دلار مرکز مبادله در نیمه دیماه، جامپ ۴۳ هزار و ۴۲۱ تومانی قیمت را تجربه کرد و از ۸۴ هزار و ۶۹ تومان به ۱۲۷ هزار و ۴۹۰ تومان رسید تا نشان دهد که همتی در اجرای نظام ارز تکنرخی و حذف ارز ترجیحی که بعدها جنبه عملیاتی به خود گرفت، مصمم است. این رخداد به سرعت اثر خود را در بازار آزاد نشان داد و قیمت دلار آزاد را از مرز ۱۴۰ هزار تومان عبور داد.
تاثیر حذف ارز ترجیحی بر دلار و اعتراض کسبه بازار
قیمت دلار دومین هفته دیماه را در شرایطی ملتهب سپری کرد، افزایش قیمت دلار به ۱۴۴ هزار تومان در این هفته، اعتراضات عمومی مردم و کسبه بازار را به دنبال داشت؛ هفته سوم دیماه نیز بازار روزهای پر افت و خیزی را طی کرد. افزایش اعتراضات مردمی و قطعی اینترنت قیمت دلار را تا ۱۴۷ هزار تومان بالا برد. در این شرایط دلار توافقی نیز با روند صعودی همراه بود و به ۱۳۲ هزار تومان رسید؛ دلار در آخرین روزهای دیماه تحت تاثیر محدودیت سراسری اینترنت قرار داشت و تحرکات محدودی را تجربه کرد.
با این حال بعد از فروکش رخدادهای تلخ دیماه ۱۴۰۴، قیمت دلار در روندی صعودی بازگشایی شد و در پایان هفته اول بهمن ماه به ۱۶۶ هزار تومان رسید. این جهش شدید در حالی رخ داد که بازار ارز همچنان تحت تاثیر نوسانات اقتصادی داخلی و فشارهای سیاسی قرار داشت؛ دلار در هفته دوم بهمن، ابتدا تحت تاثیر ریسک جنگ و بعد، متاثر از خبرهای مذاکرات ایران و آمریکا، نوسانات زیادی را تجربه کرد.
دلار با کنترل بازارساز، هفته سوم بهمن را در کانال ۱۵۶ هزار تومانی آغاز کرد و در طول هفته تا کانال ۱۶۴ هزار تومانی پیشروی کرد و در نهایت با رقم ۱۶۰ هزار و ۵۰۰ تومانی بسته شد. قیمت دلار در نخستین روزهای هفته پایانی بهمن، با افت نسبی در کانال ۱۵۹ هزار تومان معامله شد؛ اما در ادامه هفته این روند کاهشی، پایدار نماند. اسکناس آمریکایی در اغلب روزهای هفته در محدوده ۱۶۰ تا ۱۶۱ هزار تومان نوسان کرد و سرانجام در معاملات روز پنجشنبه، با افزایش تقاضای احتیاطی، وارد کانال ۱۶۲ هزار تومان شد.
جنگ اسفند و بازگشت سردرگمی به بازار ارز
دلار در پایان معاملات اولین هفته اسفند با افت نسبی تا محدوده ۱۶۵ هزار تومان عقب نشست، اما همچنان بالای مرز حمایتی ۱۶۴ هزار تومان باقی ماند. با آغاز جنگ دوم رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران در نهم اسفند ۱۴۰۴ مجددا بازار ارز تعطیل شد و تنها معاملات محدودی در جریان بود؛ در شانزدهمین روز از جنگ با بازگشایی صرافیها خرید و فروش در بازار ارز مجددا به جریان افتاد و این ارز با سقوط ۱۹ هزارتومانی در کانال ۱۴۴ هزار تومان معامله شد.
در نهایت نیز در آخرین روز معاملاتی سال، در چهارشنبه ۲۷ اسفند، دلار در کانال ۱۴۹ هزار تومان خرید و فروش شد و سال پرفراز و نشیب ۱۴۰۴ را به پایان رساند. طی این مدت، قیمت دلار توافقی نیز افزایشی بود و در آخرین معامله سال، با رقم ۱۳۶ هزار و ۲۳۵ تومان بسته شد.