دسته‌ها

اختصاصی ایرتانیوز

داده‌های اقلیمی از تشدید تنش آبی در شمال کشور حکایت دارد

مازندران - ایرتانیوز - داده‌های آماری مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور نشان می‌دهد تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۴، ۴۳.۷ درصد از مساحت مازندران درگیر خشکسالی بسیار شدید بوده و بخش قابل توجهی از این استان نیز در وضعیت خشکسالی شدید، متوسط و خفیف قرار دارد.

بیش از ۴۳ درصد مساحت مازندران درگیر خشکسالی بسیار شدید است

به گزارش ایرتانیوز، بر اساس داده‌های دریافتی از مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور و مطابق شاخص استانداردهای جهانی ۱۰ ساله، تا پایان اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ در مجموع ۴۳.۷ درصد از مساحت حدود ۲۴ هزار کیلومتر مربعی مازندران درگیر خشکسالی بسیار شدید شده است. همچنین ۲۲ درصد از مساحت این استان با خشکسالی شدید، ۱۶.۳ درصد با خشکسالی متوسط و ۷.۴ درصد نیز با خشکسالی خفیف مواجه است؛ آماری که از تشدید زنگ خطر تنش آبی در این استان شمالی حکایت دارد.

این داده‌ها نشان می‌دهد در مقایسه با سایر شهرهای مازندران، ۱۰۰ درصد مساحت شهرهای بابلسر، جویبار، سیمرغ و میاندورود درگیر خشکسالی بسیار شدید بوده است. همچنین نوشهر با ۷۰.۷۳ درصد، محمودآباد با ۴۶.۱۶ درصد، کلاردشت با ۳۱.۹۱ درصد و تنکابن با ۳۱.۹۰ درصد از مساحت خود درگیر خشکسالی شدید هستند. در بخش خشکسالی متوسط نیز عباس‌آباد با ۳۵.۴۷ درصد، آمل با ۳۰.۴۹ درصد، کلاردشت با ۳۲.۴۳ درصد، بابل با ۲۴.۴۵ درصد و تنکابن با ۲۰.۶۱ درصد در میان شهرهای شاخص قرار دارند. همچنین رامسر با ۲۰.۸۰ درصد، چالوس با ۱۸.۵۹ درصد، سوادکوه با ۱۳.۱۰ درصد و نور با ۱۱.۲۵ درصد از مساحت خود، با خشکسالی خفیف مواجه شده‌اند.

در بخش دیگری از این ارزیابی، داده‌های مبتنی بر شاخص استانداردهای جهانی دوره یک‌ساله تا پایان خرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهد ۸۰.۷۲ درصد از مجموع مساحت مازندران درگیر درجات مختلف خشکسالی بسیار شدید، شدید، متوسط و خفیف است. از این میزان، ۲.۳ درصد درگیر خشکسالی بسیار شدید، ۲۳.۵ درصد درگیر خشکسالی شدید و ۳۰.۹ درصد درگیر خشکسالی خفیف گزارش شده است. بر اساس این شاخص، کلاردشت با ۱۰.۶۳ درصد، سوادکوه با ۸.۲۶ درصد، چالوس با ۸.۲۴ درصد و آمل با ۶.۲۰ درصد بیشترین سهم خشکسالی بسیار شدید را داشته‌اند.

همچنین نکا با ۸۴.۸۰ درصد، قائم‌شهر با ۴۹.۹۹ درصد، بهشهر با ۴۱.۷۲ درصد، ساری با ۳۹.۴۲ درصد و کلاردشت با ۲۹.۷۶ درصد از مساحت خود درگیر خشکسالی شدید هستند. در شاخص خشکسالی متوسط نیز ساری با ۵۸.۵۳ درصد، سیمرغ با ۵۷.۱۳ درصد، بابلسر با ۵۴.۵۴ درصد، نوشهر با ۵۲.۴۳ درصد و سوادکوه با ۴۲.۷۵ درصد در وضعیت قابل توجهی قرار دارند.

این گزارش در عین حال نشان می‌دهد تنها ۷.۲۰ درصد از مجموع مساحت مازندران در شرایط بارندگی نرمال قرار دارد و بخش‌های محدودی از استان نیز با درجاتی از ترسالی مواجه شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که ۱.۵۲ درصد از مساحت استان دارای ترسالی ضعیف، ۰.۸۲ درصد ترسالی متوسط، ۰.۵۵ درصد ترسالی شدید و ۰.۳۷ درصد ترسالی بسیار شدید است.

در سطح ملی نیز شرایط خشکسالی وارد مرحله‌ای بحرانی و فراگیر شده است. بر اساس داده‌های منتشرشده، حدود ۹۷ درصد از مساحت کشور و بیش از ۹۰ درصد جمعیت ایران درگیر پیامدهای کم‌آبی و خشکسالی هستند. کاهش ۴۰ درصدی بارش نسبت به شرایط نرمال، افزایش دما تا ۱.۲ درجه، افت منابع آب سطحی و زیرزمینی و کاهش میانگین ۴۴ درصدی پرشدگی سدهای کشور، از مهم‌ترین نشانه‌های تشدید این بحران عنوان شده است.

کارشناسان، تغییرات اقلیمی جهانی، افزایش گازهای گلخانه‌ای، تغییر الگوی کشت، کاهش بارش‌های موثر در منطقه خزری، تغییر کاربری اراضی و تداوم شیوه‌های سنتی کشاورزی را از عوامل اصلی تشدیدکننده خشکسالی در مازندران می‌دانند. بر پایه این ارزیابی‌ها، از سال ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۰ حدود ۱۵ درصد از مساحت جنگل‌های مازندران کاهش یافته و به زمین‌های کشاورزی و مسکونی تبدیل شده است؛ موضوعی که موجب کاهش نفوذ آب و افزایش روان‌آب شده است. همچنین هم‌اکنون حدود ۹۰ درصد آب مصرفی استان در بخش کشاورزی استفاده می‌شود و بخش قابل توجهی از آن با روش‌های غرقابی و راندمان پایین ۳۵ تا ۴۰ درصد همراه است.

در مردادماه سال ۱۴۰۵ نیز میانگین بیشترین میزان بارندگی با ۴۱ میلی متر در رامسر اتفاق خواهد افتاد و نوشهر با ۴۰، بابلسر با ۳۷، آلاشت با ۳۳ و قراخیل با ۳۰ میلی متر باران در جایگاه بعدی قرار دارند و کمترین میزان بارندگی نیز در طی این مدت در گلوگاه با ۱۲، بلده با ۱۳، کجور با ۱۴ و کیاسر با ۱۵ میلی متر پیش بینی شده است.

مطابق جدول پیش‌بینی فصلی مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور، در شهریورماه سال ۱۴۰۵ نیز میانگین بیشترین میزان بارندگی با ۱۴۶ میلی متر در نوشهر پیش بینی شده است و پس از آن به ترتیب رامسر با ۱۴۱، بابلسر با ۹۱ و قراخیل با ۶۷ میلی متر شاهد بیشترین میزان بارش باران در ماه یاد شده خواهند بود و بلده با ۱۷، سیاه بیشه با ۱۸، کجور بات ۲۵ و کیاسر با ۳۱ میلی متر شاهد کمترین میزان بارندگی در این ماه خواهند بود.

براساس خروجی های مدل اقلیمی پژوهشکده اقلیم شناسی سازمان هواشناسی کشور، میانگین بارش باران از خردادماه تا نیمه مهرماه سال ۱۴۰۵ در محدوده نرمال پیش‌بینی شده است.