دسته‌ها

اختصاصی ایرتانیوز

کارت سوخت جایگاه‌ها جمع شد؛ چرا طرح در برخی استان‌ها اجرا می‌شود؟

تهران - ایرتانیوز - جمع‌آوری کارت‌های آزاد جایگاه‌های سوخت از ابتدای آبان‌ماه در استان‌های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، خراسان رضوی و کردستان، پرسش‌هایی درباره نحوه اجرای این طرح و وضعیت رانندگان فاقد کارت سوخت ایجاد کرده است. در کنار نگرانی از دشوارتر شدن سوخت‌گیری برای بخشی از شهروندان، یک پرسش مهم نیز مطرح است: چرا این سیاست در برخی استان‌ها اجرا می‌شود، اما درباره اجرای آن در سایر استان‌ها اطلاع‌رسانی مشابهی صورت نگرفته است؟

به گزارش ایرتانیوز، بر اساس گزارش‌های منتشرشده، از ابتدای آبان‌ماه کارت های اضطراری جایگاه‌های سوخت در پنج استان کشور جمع‌آوری می‌شوند و هم‌زمان، ۵۰ لیتر بنزین با نرخ سوم به کارت‌های سوخت شخصی خودروها در استان‌های مشمول اختصاص می‌یابد. هدف اعلام‌شده این تغییر، سوق دادن سوخت‌گیری به سمت استفاده از کارت شخصی است؛ با این حال، نحوه اجرا و پیامدهای آن برای مصرف‌کنندگان، به‌ویژه افرادی که کارت سوخت ندارند یا کارتشان مفقود شده است، نیازمند توجه جدی است.
یکی از پرسش‌های اصلی درباره این طرح، چرایی انتخاب این پنج استان و اجرا نشدن هم‌زمان آن در سایر مناطق کشور است. اگر جمع‌آوری کارت‌های آزاد جایگاه‌ها بخشی از یک سیاست ملی برای مدیریت مصرف سوخت و مقابله با تخلفات احتمالی است، انتظار می‌رود معیار انتخاب استان‌ها، مراحل اجرای طرح و زمان‌بندی گسترش آن به سایر مناطق به‌صورت شفاف اعلام شود. در غیر این صورت، تفاوت در شیوه دسترسی به سوخت می‌تواند این تصور را ایجاد کند که شهروندان استان‌های مختلف با مقررات و شرایط متفاوتی روبه‌رو هستند.
از سوی دیگر، اجرای این سیاست بدون فراهم کردن دسترسی آسان به کارت سوخت شخصی می‌تواند برای برخی رانندگان دردسرساز شود. افرادی که کارت خود را گم کرده‌اند، هنوز کارت دریافت نکرده‌اند یا به هر دلیل امکان استفاده از آن را ندارند، ممکن است برای سوخت‌گیری با سردرگمی، اتلاف وقت و مراجعه‌های اداری مواجه شوند. اعلام مسیر مشخص برای ثبت درخواست و پیگیری صدور کارت ضروری است، اما کافی نیست؛ روند رسیدگی باید سریع، قابل پیگیری و متناسب با نیاز روزمره رانندگان باشد.
مسئله دیگر، تأثیر احتمالی این تغییر بر هزینه‌های رفت‌وآمد است. در مناطقی که حمل‌ونقل عمومی پوشش کافی ندارد و شهروندان برای رفتن به محل کار، مراکز درمانی یا انجام امور روزانه به خودروی شخصی وابسته‌اند، هرگونه اختلال در دسترسی به سوخت می‌تواند هزینه زمانی و مالی بیشتری ایجاد کند. همچنین رانندگان تاکسی و خودروهای فعال در سکوهای حمل‌ونقل اینترنتی ممکن است در صورت بروز صف یا دشواری سوخت‌گیری، با افزایش هزینه عملیاتی روبه‌رو شوند؛ موضوعی که در صورت تداوم، می‌تواند بر کیفیت خدمات و هزینه سفرها نیز اثر بگذارد.
البته ارزیابی نهایی درباره پیامدهای طرح به اطلاعات دقیق‌تری نیاز دارد؛ از جمله میزان آمادگی سامانه صدور کارت سوخت، تعداد متقاضیان فاقد کارت، وضعیت صف‌های جایگاه‌ها و سازوکار رسیدگی به مشکلات احتمالی. بدون انتشار این داده‌ها، نمی‌توان با قطعیت درباره میزان موفقیت یا هزینه‌های اجرای سیاست قضاوت کرد.
در کنار این مسائل، اگر یکی از دلایل اجرای طرح در استان‌های مرزی، کنترل بهتر جریان توزیع سوخت و کاهش احتمال انحراف آن باشد، لازم است مسئولان این موضوع را با ارائه توضیحات روشن درباره معیارهای انتخاب استان‌ها تشریح کنند. با این حال، چنین هدفی نباید موجب نادیده گرفتن نیاز رانندگان عادی شود؛ زیرا مدیریت توزیع سوخت زمانی اثربخش خواهد بود که هم‌زمان، دسترسی قانونی و آسان مردم به بنزین نیز تضمین شود.
جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها صرفاً یک تغییر اجرایی در شیوه سوخت‌گیری نیست؛ موفقیت آن به شفافیت در تصمیم‌گیری، آمادگی زیرساخت‌ها و توجه به شرایط مصرف‌کنندگان وابسته است. مسئولان باید توضیح دهند چرا طرح ابتدا در پنج استان آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، خراسان رضوی و کردستان اجرا می‌شود، معیار انتخاب این استان‌ها چیست و برنامه اجرای آن در سایر استان‌ها چه خواهد بود.
هم‌زمان، تسریع در صدور کارت‌های شخصی و پیش‌بینی راهکار جایگزین برای افراد فاقد کارت ضروری است. اگر هدف طرح مدیریت بهتر مصرف و توزیع سوخت است، نباید هزینه اجرای آن از طریق اتلاف وقت و دشواری دسترسی به بنزین بر دوش شهروندان قرار گیرد.