به گزارش ایرتانیوز، سنای آمریکا روز سهشنبه طرحی را پیش برد که بر اساس آن، دونالد ترامپ برای ادامه هرگونه اقدام نظامی علیه ایران باید مجوز رسمی کنگره را دریافت کند؛ اقدامی که از سوی بسیاری از تحلیلگران آمریکایی بهعنوان یکی از جدیترین چالشهای سیاسی داخلی علیه نحوه مدیریت جنگ توسط رئیسجمهور آمریکا ارزیابی شده است.
این طرح که در قالب «قطعنامه اختیارات جنگ» و به ابتکار تیم کین، سناتور دموکرات، ارائه شده بود، در رأیگیری مقدماتی با ۵۰ رأی موافق در برابر ۴۷ رأی مخالف از سنا عبور کرد.
اهمیت این رأیگیری در آن است که چهار سناتور جمهوریخواه، شامل سوزان کالینز، لیزا مورکوفسکی، رند پال و بیل کسیدی، برخلاف موضع رسمی حزب جمهوریخواه به این طرح رأی مثبت دادند؛ اتفاقی که نشاندهنده افزایش تردیدها حتی در میان بخشی از حامیان سنتی ترامپ نسبت به ادامه درگیری با ایران است.
حامیان این قطعنامه تأکید میکنند دولت ترامپ بدون مجوز رسمی کنگره وارد جنگ با ایران شده و اکنون کنگره باید دوباره بر اختیار قانونی خود در اعلام جنگ تأکید کند.
بر اساس قانون اساسی آمریکا، اختیار رسمی اعلام جنگ در اختیار کنگره است، اما رؤسایجمهور آمریکا در دهههای اخیر بارها با استناد به اختیارات فرماندهی کل قوا، بدون دریافت مجوز رسمی، وارد درگیریهای نظامی شدهاند.
رویترز گزارش داده این هشتمین تلاش دموکراتهای سنا برای پیشبرد طرحی در چارچوب «اختیارات جنگی» بوده و نخستین بار است که چنین طرحی موفق میشود از مرحله رأیگیری مقدماتی عبور کند.
با این حال، این رأی به معنای تبدیل فوری طرح به قانون نیست و حتی در صورت تصویب نهایی نیز، ترامپ میتواند آن را وتو کند. برای عبور از وتوی رئیسجمهور، حمایت دوسوم اعضای کنگره لازم خواهد بود؛ موضوعی که در شرایط فعلی دشوار به نظر میرسد.
رویترز همچنین تأکید کرده به دلیل آنکه این رأیگیری خارج از بازه ۶۰ روزه پس از آغاز جنگ انجام شده، اثر عملی فوری آن محدود است و بیشتر جنبه سیاسی و نمادین دارد.
با این وجود، بسیاری از تحلیلگران معتقدند اهمیت اصلی این رأیگیری در پیام سیاسی آن نهفته است؛ پیامی که نشان میدهد اجماع اولیه در واشنگتن درباره نحوه مواجهه با ایران، بهتدریج در حال فرسایش است.
در همین حال، دونالد ترامپ روز سهشنبه در دیدار با قانونگذاران در کاخ سفید مدعی شد آمریکا «خیلی سریع» به جنگ با ایران پایان خواهد داد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که طی هفتههای اخیر، دولت آمریکا همزمان از ادامه مذاکرات با ایران و حفظ گزینه نظامی سخن گفته است؛ وضعیتی که نشان میدهد کاخ سفید هنوز درباره مسیر نهایی خود به جمعبندی قطعی نرسیده است.
از منظر تحلیلی، عبور این طرح از سنا را باید بازتاب افزایش نگرانیها در آمریکا نسبت به هزینههای جنگ با ایران دانست.
در ماههای اخیر، بحران در تنگه هرمز، افزایش قیمت نفت، رشد تورم انرژی و نگرانی از بیثباتی در بازارهای جهانی، فشار قابل توجهی بر اقتصاد آمریکا و متحدانش وارد کرده است.
بر اساس دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، روزانه بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور میکند و هرگونه تشدید تنش در این منطقه میتواند بازار جهانی انرژی را با بحران مواجه کند.
صندوق بینالمللی پول و آژانس بینالمللی کار سازمان ملل نیز طی هفتههای اخیر هشدار دادهاند ادامه جنگ در خاورمیانه میتواند رشد اقتصاد جهانی، بازار کار و سطح دستمزدها را تحت فشار قرار دهد.
همین نگرانیهای اقتصادی، اکنون به مسئلهای سیاسی در داخل آمریکا نیز تبدیل شده است؛ بهویژه در شرایطی که افکار عمومی آمریکا همچنان تجربه جنگهای طولانی عراق و افغانستان را فراموش نکردهاند.
در همین چارچوب، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نیز اخیراً تلاش کرده بود نگرانیها درباره گرفتار شدن واشنگتن در «جنگی بیپایان» با ایران را کاهش دهد و تأکید کرده بود آمریکا قصد ورود به یک درگیری فرسایشی جدید را ندارد.
همزمان، روزنامه واشنگتنپست نیز گزارش داده بود ارزیابی غالب در محافل امنیتی آمریکا این است که هیچیک از گزینههای نظامی علیه ایران، راهحلی سریع، کمهزینه و قابل پیشبینی محسوب نمیشود.
این روزنامه هشدار داده بود هرگونه جنگ گسترده میتواند آمریکا و منطقه را وارد بحرانی غیرقابل کنترل کند.
در مقابل، مقامهای ایرانی نیز طی هفتههای اخیر بارها تأکید کردهاند هرگونه اقدام نظامی جدید علیه ایران با پاسخ شدید و فراتر از انتظار مواجه خواهد شد.
کمال خرازی، رئیس شورای راهبردی روابط خارجی، نیز اخیراً تأکید کرده بود:
«ایران نشان داده در برابر فشار و تهدید، عقبنشینی نمیکند و توان مدیریت بحرانهای بزرگ را دارد.»
محسن رضایی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، نیز گفته بود:
«هرگونه اشتباه راهبردی علیه ایران، میتواند کل منطقه را وارد شرایطی غیرقابل پیشبینی کند.»
از منظر سیاسی، رأی اخیر سنا همچنین نشان میدهد پرونده ایران به یکی از جدیترین محورهای اختلاف داخلی در آمریکا تبدیل شده است؛ اختلافی که میتواند در آستانه رقابتهای انتخاباتی آینده، ابعاد گستردهتری پیدا کند.
در واقع، بخشی از ساختار سیاسی آمریکا اکنون نگران آن است که ادامه جنگ و بحران با ایران، نهتنها هزینههای امنیتی و اقتصادی سنگینی ایجاد کند، بلکه موقعیت داخلی واشنگتن و اعتبار بینالمللی آمریکا را نیز تضعیف کند.
عبور طرح محدودسازی اختیارات جنگی ترامپ از سنا، صرفاً یک اقدام نمادین حقوقی نیست، بلکه نشانهای از افزایش تردیدها در قلب ساختار سیاسی آمریکا نسبت به ادامه تقابل با ایران است؛ تردیدهایی که هرچه بحران طولانیتر شود، میتواند شکافهای سیاسی در واشنگتن را عمیقتر کند.