به گزارش ایرتانیوز، محمدرضا احمدیسنگری، درباره میزان آمادگی نظام آموزشی کشور برای تداوم آموزش در شرایط بحرانی و اختلالات احتمالی اظهار کرد: پاسخ دقیق به این پرسش را باید وزیر آموزش و پرورش ارائه کند و توضیح دهد که آیا این وزارتخانه برای استمرار آموزش در شرایط بحران آمادگی لازم را دارد یا خیر.
وی افزود: برای ارزیابی واقعی میزان آمادگی نظام آموزشی، باید یک تجربه عملی در شرایط بحران شکل بگیرد و کلاسها در چنین وضعیتی برگزار شوند تا بتوان نقاط قوت و ضعف برنامهها و زیرساختهای موجود را بهصورت دقیق بررسی کرد. پس از چنین ارزیابیای میتوان درباره میزان آمادگی آموزش و پرورش، کیفیت برنامهریزیها و کاستیهای احتمالی آن اظهار نظر روشنتری داشت.
عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس تأکید کرد: نمیتوان بدون بررسی میدانی و ارزیابی عملکرد واقعی، با قطعیت درباره آمادگی یا نبود آمادگی نظام آموزشی سخن گفت. وزارت آموزش و پرورش باید برنامه خود را برای شرایط بحران تشریح کند و پس از اجرای عملی این برنامه، نقاط ضعف و قوت آن مورد بررسی قرار گیرد.
استیضاح وزیر آموزش و پرورش همچنان به قوت خود باقی است
احمدیسنگری در ادامه، درباره مباحث مطرحشده پیرامون استیضاح وزیر آموزش و پرورش گفت: تاکنون تصمیم نهایی و قطعی درباره استیضاح گرفته نشده است، اما اشکالات جدی در روند و فرایند آموزشی کشور وجود دارد که باید مورد توجه قرار گیرد.
وی اظهار کرد: این اشکالات تنها به یک حوزه محدود نیست و مسائل موجود از ابعاد تقنینی، نظارتی و آموزشی قابل بررسی هستند. در هر یک از این بخشها مشکلاتی وجود دارد که موجب شده شماری از نمایندگان نسبت به عملکرد وزارت آموزش و پرورش انتقاد داشته باشند و خواستار پاسخگویی وزیر شوند.
عضو کمیسیون آموزش مجلس افزود: وزیر آموزش و پرورش تا این مرحله نتوانسته بسیاری از نمایندگانی را که درخواست استیضاح را مطرح کردهاند، متقاعد یا مجاب کند. همچنین نتوانسته توضیحات و توجیهاتی ارائه دهد که موجب رضایت نمایندگان منتقد و انصراف آنان از پیگیری استیضاح شود.
وی ادامه داد: به همین علت، بحث استیضاح وزیر آموزش و پرورش همچنان به قوت خود باقی است و نمیتوان گفت این موضوع منتفی شده یا از دستور کار خارج شده است.
فرصت وزیر برای رفع اشکالات پیش از جدیشدن استیضاح
احمدیسنگری درباره زمان تعیین تکلیف استیضاح نیز توضیح داد: برای اینکه استیضاح وارد مراحل بعدی شود، تعداد امضاها باید به حد نصاب لازم برسد. بنابراین ادامه این فرایند به نظر و تصمیم نمایندگان و تعداد امضاهای باقیمانده بستگی دارد.
وی افزود: ممکن است وزیر آموزش و پرورش در فاصله زمانی موجود بتواند شرایط را مدیریت کند، اقدامات لازم را انجام دهد و مشکلاتی را که نمایندگان مطرح کردهاند، برطرف سازد. اگر وزارتخانه بتواند ایرادها و نارساییهای مورد اعتراض نمایندگان را اصلاح کند، طبیعتاً این اقدامات بر روند استیضاح اثر خواهد گذاشت.
عضو کمیسیون آموزش مجلس تصریح کرد: وزیر هنوز فرصت دارد مسائل موجود را جمعوجور کند، پاسخهای قانعکنندهای به نمایندگان بدهد و برای رفع اشکالاتی که در بخشهای مختلف آموزش و پرورش وجود دارد، اقدامات عملی انجام دهد.
وی تأکید کرد: اگر مشکلات برطرف نشوند و نمایندگان پاسخ قانعکنندهای دریافت نکنند، موضوع استیضاح جدی خواهد بود و نمایندگان آن را با قوت بیشتری پیگیری خواهند کرد. بنابراین ادامه یا توقف این روند تا حد زیادی به عملکرد وزیر و وزارت آموزش و پرورش در رفع نارساییهای موجود بستگی دارد.
کمبود شدید معلم همچنان پابرجاست
احمدیسنگری در ادامه این گفتوگوی اختصاصی، با اشاره به کمبود نیروی انسانی در مدارس کشور اظهار کرد: در حال حاضر کمبود معلم بهصورت جدی وجود دارد و این مسئله را نمیتوان نادیده گرفت یا با آمارهای غیرواقعی پوشاند.
وی افزود: به نظر میرسد بخشی از این وضعیت به ضعف مدیریت در برخی زیرمجموعههای وزارت آموزش و پرورش بازمیگردد. ممکن است بعضی مدیران واقعیت موجود را بهدرستی به وزیر منتقل نکنند؛ یا با وزیر صادق نباشند و یا برای حفظ موقعیت خود، کمبودها را کمتر از واقعیت نشان دهند.
عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس ادامه داد: در برخی مواقع به وزیر گفته میشود که کشور با کمبود معلم مواجه نیست و وزیر نیز بر اساس همان گزارشهایی که از زیرمجموعههای خود دریافت میکند، اظهار نظر میکند؛ اما بازدیدهای میدانی نمایندگان نشان میدهد که در بسیاری از مناطق، مدارس بهشدت با کمبود معلم روبهرو هستند.
وی تأکید کرد: واقعیت میدانی با برخی گزارشهای اداری همخوانی ندارد و نمیتوان صرفاً بر اساس گزارشهای داخلی وزارتخانه نتیجه گرفت که مشکل کمبود معلم برطرف شده است.
مدارس محروم حتی از امکانات ابتدایی بیبهرهاند
احمدیسنگری با اشاره به وضعیت تجهیزات مدارس گفت: مشکل نظام آموزشی فقط به کمبود معلم محدود نمیشود و بسیاری از مدارس در تأمین ابتداییترین امکانات آموزشی نیز با مشکل جدی مواجه هستند.
وی افزود: در مدارس مختلف، بهویژه مناطق محروم و کمبرخوردار، کمبود میز، نیمکت، صندلی، وسایل سرمایشی و گرمایشی، وایتبرد و دیگر تجهیزات پایه آموزشی بهوضوح دیده میشود.
عضو کمیسیون آموزش مجلس تصریح کرد: بسیاری از مدارس حتی از امکاناتی که باید جزء بدیهیترین نیازهای یک محیط آموزشی باشد، محروماند و این مسئله مستقیماً بر کیفیت آموزش و شرایط تحصیل دانشآموزان اثر میگذارد.
وی ادامه داد: وقتی یک مدرسه همزمان با کمبود معلم، نبود تجهیزات، ضعف امکانات گرمایشی و سرمایشی و کمبود ابزارهای آموزشی روبهرو باشد، نمیتوان انتظار داشت کیفیت آموزش در آن مدرسه با مدارس برخوردار یکسان باشد.
تعارض میان کمبود معلم و توقف جذب نیرو باید توضیح داده شود
احمدیسنگری در ادامه، با اشاره به اعلام محدودیت در جذب و استخدام معلم اظهار کرد: در حالی که بازدیدهای میدانی و گزارشهای موجود از کمبود شدید معلم حکایت دارد، اعلام شده است که امسال جذب و استخدام معلم به شکل گسترده انجام نخواهد شد.
وی گفت: این دو موضوع با یکدیگر مغایرت آشکار دارند. از یک سو مدارس با کمبود نیروی انسانی روبهرو هستند و از سوی دیگر، برنامهای متناسب برای جذب نیروی جدید اعلام نمیشود.
عضو کمیسیون آموزش مجلس افزود: پاسخ به این تناقض را باید وزیر آموزش و پرورش ارائه کند. ما در کمیسیون بر این باوریم که کشور بهشدت با کمبود معلم مواجه است و نیاز جدی به جذب نیروهای جدید وجود دارد.
وی تأکید کرد: وزارت آموزش و پرورش باید بهصورت شفاف توضیح دهد چرا با وجود این حجم از کمبود، برنامه جذب و استخدام متناسب با نیاز واقعی مدارس در دستور کار قرار نگرفته است.
احمدیسنگری خاطرنشان کرد: کمیسیون آموزش، موضوع کمبود معلم و ضرورت جذب نیروی انسانی را یکی از مطالبات اصلی خود میداند و این مسئله در ارزیابی عملکرد وزیر آموزش و پرورش نیز مورد توجه قرار خواهد گرفت.
نابرابری آموزشی میان مناطق برخوردار و محروم تشدید شده است
وی با اشاره به تفاوت امکانات مدارس در مناطق مختلف کشور اظهار کرد: یکی از نگرانیهای جدی کمیسیون آموزش، نابرابری میان مناطق برخوردار و کمبرخوردار است.
عضو کمیسیون آموزش مجلس گفت: دانشآموزی که در مدرسهای بدون معلم کافی، بدون تجهیزات مناسب و بدون امکانات گرمایشی و سرمایشی تحصیل میکند، عملاً از فرصت آموزشی برابر با دانشآموز مناطق برخوردار بهرهمند نیست.
وی افزود: این نابرابری فقط در ساختمان و تجهیزات خلاصه نمیشود، بلکه کمبود معلم، ضعف دسترسی به امکانات کمکآموزشی و پایینبودن کیفیت خدمات آموزشی نیز شکاف میان مناطق مختلف را افزایش میدهد.
احمدیسنگری تأکید کرد: اگر قرار است عدالت آموزشی محقق شود، باید همزمان برای تأمین معلم، تجهیز مدارس و اصلاح توزیع امکانات میان مناطق مختلف کشور برنامهریزی شود.
بازنگری در محتوای آموزشی به یک ضرورت تبدیل شده است
احمدیسنگری در بخش پایانی این گفتوگوی اختصاصی، با اشاره به تحولات امنیتی و اقتصادی اخیر کشور، بر ضرورت بازنگری در محتوای کتابهای درسی و بهروزرسانی آموزشهای ارائهشده به دانشآموزان تأکید کرد.
وی اظهار کرد: در شرایطی که جامعه با تحولات سریع و شرایط تازهای در حوزههای امنیتی، اجتماعی، اقتصادی و رسانهای مواجه شده است، محتوای آموزشی نیز باید متناسب با نیازهای روز کشور بازنگری شود و نمیتوان همچنان تنها به شیوهها و مطالب گذشته اکتفا کرد.
عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس افزود: موضوع بازنگری و بهروزرسانی محتوای کتابهای درسی در جلسات کمیسیون آموزش مطرح شده و درباره ضرورت اصلاح بخشهایی از محتوای آموزشی گفتوگوهایی صورت گرفته است.
وی ادامه داد: برخی موضوعاتی که دانشآموزان امروز در زندگی روزمره و شرایط اجتماعی کشور با آن مواجه هستند، باید بهصورت جدیتر و کاربردیتر در کتابهای درسی مورد توجه قرار گیرند تا نظام آموزشی بتواند آنها را برای مواجهه با مسائل واقعی جامعه آماده کند.
مهارتهای زندگی و مدیریت بحران باید وارد آموزش رسمی شود
احمدیسنگری با اشاره به ضرورت تقویت آموزشهای کاربردی گفت: محتوای آموزشی نباید تنها به انتقال مطالب نظری و محفوظات درسی محدود شود، بلکه دانشآموزان باید در مدرسه مهارتهایی را بیاموزند که در زندگی فردی و اجتماعی به آنها نیاز دارند.
وی افزود: آموزش مهارتهای زندگی، شیوه مواجهه با شرایط بحرانی، آمادگی در برابر حوادث، تصمیمگیری در موقعیتهای دشوار و چگونگی حفظ آرامش و امنیت فردی و اجتماعی، از جمله موضوعاتی است که باید در برنامههای آموزشی مورد توجه قرار گیرد.
عضو کمیسیون آموزش مجلس تأکید کرد: تجربه شرایط اخیر نشان داد که نظام آموزشی باید دانشآموزان را برای مواجهه با بحرانهای احتمالی آماده کند و این آمادگی فقط به استمرار برگزاری کلاسها محدود نمیشود، بلکه محتوای آموزشی نیز باید متناسب با چنین شرایطی طراحی شود.
وی ادامه داد: دانشآموز باید بداند در شرایط بحران چگونه رفتار کند، از چه منابعی اطلاعات دریافت کند، چگونه اخبار درست را از مطالب نادرست تشخیص دهد و در برابر فضای روانی و رسانهای ایجادشده در جامعه، تصمیم آگاهانهتری بگیرد.
ضرورت تقویت سواد رسانهای دانشآموزان
احمدیسنگری سواد رسانهای را یکی از نیازهای مهم نسل جدید دانست و گفت: امروز دانشآموزان با حجم گستردهای از اطلاعات، اخبار و محتواهای مختلف در فضای مجازی و رسانهها روبهرو هستند و اگر آموزش لازم را دریافت نکنند، ممکن است در معرض اخبار نادرست، شایعات و روایتهای جهتدار قرار گیرند.
وی افزود: به همین دلیل، آموزش سواد رسانهای باید جدیتر از گذشته در محتوای درسی و برنامههای آموزشی مدارس گنجانده شود تا دانشآموزان بتوانند منابع خبری را ارزیابی و اطلاعات معتبر را از مطالب غیرواقعی تفکیک کنند.
عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس تصریح کرد: تحولات اخیر کشور بار دیگر اهمیت این موضوع را نشان داد. در چنین شرایطی، انتشار اخبار و روایتهای متعدد میتواند فضای ذهنی جامعه را تحت تأثیر قرار دهد و اگر دانشآموز مهارت تحلیل و ارزیابی اطلاعات را نداشته باشد، بهراحتی تحت تأثیر جریانهای رسانهای قرار میگیرد.
وی خاطرنشان کرد: نظام آموزشی باید دانشآموز را به فردی آگاه، تحلیلگر و مسئول تبدیل کند؛ فردی که تنها دریافتکننده اطلاعات نباشد و بتواند درباره مطالبی که میبیند و میشنود، ارزیابی و قضاوت درستی داشته باشد.
تجربه جنگ اخیر باید در کتابهای درسی بازتاب یابد
احمدیسنگری با اشاره به جنگ و تحولات اخیر اظهار کرد: در جلسات کمیسیون درباره این موضوع نیز صحبت شده است که برخی مسائل و تجربههایی که کشور در جریان جنگ اخیر با آن مواجه شد، باید به شکل مناسب در کتابهای درسی مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: این تجربهها بخشی از واقعیت امروز جامعه و تاریخ معاصر کشور هستند و لازم است دانشآموزان با ابعاد مختلف آنها، شیوه مواجهه جامعه با بحران، اهمیت همبستگی ملی و ضرورت آمادگی در شرایط دشوار آشنا شوند.
عضو کمیسیون آموزش مجلس ادامه داد: قرار بر این شده است که اقدامات لازم برای بهروزرسانی محتوای کتابها انجام شود و موضوعاتی که در جریان تحولات اخیر ضرورت آنها بیش از گذشته آشکار شده است، در فرایند بازنگری مورد توجه قرار گیرند.
وی تأکید کرد: بازنگری در کتابهای درسی نباید صرفاً شکلی یا محدود به تغییر چند عنوان باشد، بلکه باید بر اساس نیاز واقعی دانشآموزان، شرایط روز کشور و تحولات اجتماعی و امنیتی انجام شود.
محتوای آموزشی باید با نیازهای واقعی جامعه هماهنگ شود
احمدیسنگری تصریح کرد: یکی از مشکلات موجود این است که گاهی میان مطالب ارائهشده در کتابهای درسی و نیازهایی که دانشآموزان در زندگی واقعی با آن مواجه هستند، فاصله وجود دارد.
وی افزود: بهروزرسانی محتوای آموزشی باید بهگونهای باشد که دانشآموز علاوه بر دانش نظری، توانایی مواجهه با مسائل روزمره، بحرانها، فضای رسانهای و تغییرات اجتماعی را نیز به دست آورد.
عضو کمیسیون آموزش مجلس گفت: کمیسیون آموزش این موضوع را مورد توجه قرار داده و درباره ضرورت اصلاح و بهروزرسانی محتوای کتابهای درسی گفتوگو شده است. مقرر شده اقدامات لازم در این زمینه انجام شود تا بخشی از نیازهایی که در جریان تحولات اخیر آشکار شده، در برنامههای آموزشی آینده لحاظ شود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: اصلاح محتوا، تأمین معلم، تجهیز مدارس و کاهش نابرابری آموزشی، موضوعاتی بههمپیوسته هستند و نمیتوان تنها با تغییر کتابهای درسی، انتظار بهبود کامل نظام آموزشی را داشت. آموزش و پرورش زمانی میتواند به اهداف خود دست پیدا کند که همزمان در حوزه نیروی انسانی، زیرساختها، امکانات و محتوای آموزشی اصلاحات لازم صورت گیرد.