به گزارش ایرتانیوز، محمدرضا احمدی سنگر در گفت‌وگوی اختصاصی، درباره وضعیت سوادآموزی و ترک تحصیل در کشور اظهار کرد: یکی از وظایف اساسی نظام آموزشی این است که اجازه ندهد فردی بدون برخورداری از حداقل توانایی خواندن و نوشتن وارد جامعه شود.
وی افزود: یکی از اقدامات مهم پس از انقلاب نیز تشکیل نهضت سوادآموزی بود و این مجموعه از ابتدای فعالیت خود تلاش کرده است دامنه بی‌سوادی را کاهش دهد؛ حتی افرادی که سن بالاتری داشتند نیز تحت پوشش برنامه‌های سوادآموزی قرار گرفتند.
نهضت سوادآموزی حتی به دورترین روستاها رفت
احمدی سنگر ادامه داد: در مقاطعی تعداد افراد بی‌سواد به حداقل‌هایی رسیده بود و حتی بحث اعلام دستاوردها و برگزاری برنامه‌هایی در این زمینه مطرح شد.
وی گفت: در دورترین نقاط و روستاها نیز تلاش می‌شد نیروهای نهضت سوادآموزی اعزام شوند تا افرادی که امکان حضور در مدارس عادی را نداشتند، خواندن و نوشتن را فرا بگیرند.
عضو کمیسیون آموزش مجلس افزود: هدف این بود که محرومیت جغرافیایی یا سن بالا مانع دسترسی افراد به حداقل سواد نشود.
کرونا به روند آموزش ضربه جدی زد
احمدی سنگر با اشاره به تغییر شرایط از زمان شیوع کرونا اظهار کرد: متأسفانه از آن دوره به بعد آسیب جدی به آموزش وارد شد.
وی افزود: در آن مقطع به دلیل شرایط سخت بیماری، مدارس تعطیل شدند و بخشی از خانواده‌ها نیز به دلیل نگرانی از ابتلا، فرزندان خود را به مدرسه نمی‌فرستادند.
نماینده مجلس ادامه داد: مشکل فقط همان زمان نبود؛ پس از بازگشایی مدارس نیز بخشی از دانش‌آموزانی که از مدرسه فاصله گرفته بودند دیگر بازنگشتند و بعضی از آن‌ها عملاً گفتند دیگر قصد ادامه تحصیل ندارند.
برخی دانش‌آموزان برگشتند، اما کیفیت یادگیری مانند گذشته نبود
احمدی سنگر گفت: حتی در میان دانش‌آموزانی که دوباره به مدرسه بازگشتند نیز در بسیاری موارد بازده و کیفیت آموزشی مانند قبل از کرونا نبود.
وی افزود: ما در سال‌های گذشته کمتر با وضعیتی مواجه بودیم که دانش‌آموز از یک مقطع تحصیلی فارغ‌التحصیل شود اما در مهارت‌های پایه خواندن و نوشتن ضعف جدی داشته باشد.
عضو کمیسیون آموزش مجلس تأکید کرد: این مسئله امروز فقط موضوع ترک تحصیل نیست؛ باید درباره کیفیت واقعی یادگیری دانش‌آموزانی که در مدرسه حضور دارند نیز حساس باشیم.
احمدی سنگر: گزارشی درباره ضعف جدی سواد پایه فارغ‌التحصیلان ابتدایی مطرح شده است
احمدی سنگر با استناد به آماری که به گفته او از سوی مرکز پژوهش‌های مجلس ارائه شده بود، گفت: در گزارشی که در اختیار ما قرار گرفت، درباره ضعف بسیار جدی بخشی از فارغ‌التحصیلان دوره ابتدایی در مهارت‌های پایه هشدار داده شده و رقمی در حدود ۴۲ درصد مطرح شده بود.
وی افزود: پس از مطرح‌شدن این موضوع، جلساتی هم در کمیسیون آموزش و هم با مسئولان وزارت آموزش و پرورش برگزار شد تا مشخص شود این عقب‌ماندگی آموزشی چگونه باید جبران شود.
نماینده مجلس تأکید کرد: چنین آماری، اگر در عمل به معنای ضعف دانش‌آموز در خواندن، نوشتن و مهارت‌های پایه باشد، مسئله‌ای نیست که بتوان به سادگی از کنار آن گذشت.
تعطیلی‌های ناشی از جنگ دوباره به آموزش آسیب زد
احمدی سنگر در ادامه گفت: هنوز تبعات کرونا به‌طور کامل جبران نشده بود که شرایط جنگی نیز بار دیگر موجب تعطیلی برخی کلاس‌ها و اختلال در آموزش شد.
وی افزود: به اعتقاد من همچنان با این مشکل روبه‌رو هستیم که گروهی ترک تحصیل کرده‌اند و گروه دیگری در زمره بازماندگان از تحصیل قرار گرفته‌اند.
عضو کمیسیون آموزش مجلس گفت: این موضوع باید هم در کمیسیون آموزش مجلس و هم در وزارت آموزش و پرورش به‌صورت جدی بررسی شود و برنامه جبرانی برای آن وجود داشته باشد.
اصرار بر کلاس حضوری بی‌دلیل نیست
احمدی سنگر یکی از دلایل تأکید وزارت آموزش و پرورش بر برگزاری حضوری کلاس‌ها را جلوگیری از تشدید همین آسیب‌ها دانست و گفت: شاید یکی از دلایلی که وزیر آموزش و پرورش بر آموزش حضوری تأکید دارد، همین نگرانی باشد که اجازه ندهیم دانش‌آموزان با ضعف شدید آموزشی رشد کنند یا در نهایت ترک تحصیل کنند و به جمع بازماندگان از آموزش بپیوندند.
وی افزود: تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که آموزش غیرحضوری برای همه دانش‌آموزان به یک اندازه قابل استفاده نیست و گروه‌های آسیب‌پذیر بیش از دیگران از تعطیلی مدارس زیان می‌بینند.
برای کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست باید مسیر متفاوت تعریف کرد
احمدی سنگر با اشاره به شرایط ویژه برخی دانش‌آموزان اظهار کرد: بخشی از کودکان ممکن است بی‌سرپرست یا بدسرپرست باشند یا به دلایل اقتصادی و خانوادگی اساساً امکان حضور منظم در مدرسه را نداشته باشند.
وی گفت: نمی‌توان این دانش‌آموزان را رها کرد و صرفاً انتظار داشت خودشان به سیستم آموزشی بازگردند.
عضو کمیسیون آموزش مجلس افزود: در چنین مواردی باید روش‌های جایگزین طراحی شود؛ ممکن است آموزش به شکل خودخوان باشد یا حتی لازم باشد فردی به محل زندگی دانش‌آموز مراجعه کند و به او در ادامه آموزش کمک کند.
«نباید اجازه دهیم هیچ کودکی از تحصیل جا بماند»
احمدی سنگر تأکید کرد: کمیسیون آموزش، مجلس، دولت و وزارت آموزش و پرورش همگی باید برای کاهش ترک تحصیل و بازگرداندن بازماندگان از آموزش تلاش کنند.
وی افزود: مسئله فقط ثبت‌نام اسمی در مدرسه نیست؛ باید مطمئن شویم کودک واقعاً آموزش می‌بیند و توانایی‌های پایه‌ای مانند خواندن و نوشتن را به دست می‌آورد.
نماینده مجلس خاطرنشان کرد: تمام تلاش باید بر این باشد که نه دانش‌آموز ترک‌تحصیل‌کرده داشته باشیم و نه کودکی به دلیل فقر، مشکلات خانوادگی، محرومیت جغرافیایی یا بحران‌های مختلف از حق تحصیل محروم شود.
احمدی سنگر: اگر آزمون تافل برگزار نمی‌شود، پول داوطلبان باید بدون معطلی برگردد
احمدی سنگر، با اشاره به محدودیت ایجادشده برای برگزاری برخی آزمون‌های بین‌المللی زبان در ایران گفت: این موضوع هنوز به‌صورت رسمی در صحن کمیسیون آموزش بررسی نشده، اما اگر آزمونی برگزار نشود، وزارت علوم و وزارت امور خارجه باید تعیین تکلیف داوطلبانی را که هزینه پرداخت کرده‌اند، به‌طور جدی پیگیری کنند و مبالغ پرداختی به آنان بازگردانده شود.
محمدرضا احمدی سنگر در ادامه گفت‌وگوی اختصاصی، درباره محدودیت آزمون‌هایی مانند تافل و بلاتکلیفی داوطلبانی که برای شرکت در این آزمون‌ها هزینه پرداخت کرده‌اند، اظهار کرد: تاکنون گزارش رسمی و مشخصی در این زمینه برای بررسی در کمیسیون آموزش ارائه نشده و این موضوع هنوز به‌صورت ویژه در دستور کار صحن کمیسیون قرار نگرفته است.
وی افزود: اگر گزارش یا برنامه مشخصی در این زمینه به کمیسیون ارائه شود، طبیعتاً موضوع بررسی خواهد شد و ابعاد مختلف آن، به‌ویژه حقوق داوطلبان، مورد توجه قرار می‌گیرد.
محدودیت آزمون‌های زبان را سیاسی می‌دانیم
احمدی سنگر با انتقاد از محدودیت‌های ایجادشده برای داوطلبان ایرانی گفت: به اعتقاد من، بخشی از این تصمیم‌ها ریشه سیاسی دارد و با هدف افزایش فشار بر ایران و ایرانیان اتخاذ می‌شود.
وی افزود: آمریکا از ابزارهای مختلف برای اعمال فشار استفاده میکند و محدودکردن آزمون‌های بین‌المللی نیز می‌تواند در همین چارچوب ارزیابی شود.
عضو کمیسیون آموزش مجلس ادامه داد: اینکه اعلام شود آزمونی مانند تافل در ایران محدود یا متوقف می‌شود، نباید به معنای آن باشد که مسیر علمی و آموزشی دانشجویان و متقاضیان ایرانی نیز متوقف شود.
ایران در حوزه زبان انگلیسی ظرفیت علمی بالایی دارد
احمدی سنگر با اشاره به ظرفیت دانشگاهی کشور در حوزه زبان انگلیسی گفت: ایران در رشته‌های مختلف مرتبط با زبان انگلیسی، از زبان‌شناسی و ترجمه گرفته تا آموزش و ادبیات انگلیسی، استادان و پژوهشگران بسیار توانمندی دارد.
وی افزود: بسیاری از دانشگاهیان و متخصصان ایرانی در این حوزه از سطح علمی بسیار بالایی برخوردارند و حتی در دانشگاه‌ها و مراکز علمی خارج از کشور نیز فعالیت می‌کنند.
نماینده مجلس تأکید کرد: توان علمی کشور در حوزه آموزش زبان انگلیسی به اندازه‌ای است که نباید تصور شود با محدودشدن یک آزمون بین‌المللی، ظرفیت علمی یا آموزشی ایران دچار بن‌بست خواهد شد.
بسیاری از استادان ایرانی در خارج از کشور زبان انگلیسی تدریس می‌کنند
احمدی سنگر ادامه داد: امروز استادان و دانش‌آموختگان ایرانی متعددی در کشورهای مختلف آسیایی، اروپایی و حتی دیگر مناطق جهان حضور دارند و در دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی، زبان انگلیسی تدریس می‌کنند.
وی افزود: این موضوع نشان می‌دهد کشور از نظر نیروی انسانی متخصص و دانش علمی در حوزه زبان انگلیسی ظرفیت بالایی دارد.
عضو کمیسیون آموزش مجلس اظهار کرد: بنابراین نباید اجازه داد محدودیت‌های سیاسی یا تصمیم‌های خارجی، مسیر علمی دانشجویان ایرانی را متوقف کند.
«اگر آزمون برگزار نمی‌شود، حق داوطلب نباید ضایع شود»
احمدی سنگر با اشاره به افرادی که پیش از اعلام محدودیت‌ها هزینه آزمون پرداخت کرده‌اند، گفت: مسئله مهم دیگر، حقوق مالی این داوطلبان است.
وی افزود: اگر فردی برای شرکت در آزمونی ثبت‌نام کرده و هزینه آن را پرداخت کرده، اما آزمون دیگر برگزار نمی‌شود، نمی‌توان او را در بلاتکلیفی رها کرد.
نماینده مجلس تأکید کرد: در چنین شرایطی یا باید مسیر جایگزینی برای برگزاری آزمون فراهم شود یا هزینه‌ای که از داوطلب دریافت شده به او بازگردانده شود.
وزارت علوم و وزارت امور خارجه باید پیگیری کنند
احمدی سنگر گفت: پیگیری این موضوع باید از سوی وزارت علوم و همچنین وزارت امور خارجه انجام شود.
وی افزود: وزارت علوم از منظر آموزشی و حقوق داوطلبان و وزارت امور خارجه از منظر تعاملات و پیگیری‌های بین‌المللی باید وارد موضوع شوند.
عضو کمیسیون آموزش مجلس تصریح کرد: اگر آزمون عملاً امکان برگزاری ندارد، بازگرداندن پول داوطلبان یک مطالبه روشن و منطقی است و نباید هزینه تصمیمی که خارج از اختیار آن‌ها اتخاذ شده، بر دوش متقاضی باقی بماند.
داوطلبان نباید قربانی تصمیم‌های سیاسی شوند
احمدی سنگر در پایان این بخش از سخنان خود اظهار کرد: دانشجو یا داوطلبی که برای تحصیل، مهاجرت علمی یا ادامه مسیر دانشگاهی خود به مدرک زبان نیاز دارد، نباید قربانی تصمیم‌های سیاسی شود.
وی افزود: لازم است دستگاه‌های مسئول ضمن پیگیری حقوق این افراد، راه‌های جایگزین را نیز بررسی کنند تا مسیر تحصیلی و علمی متقاضیان دچار توقف نشود.
نماینده مجلس خاطرنشان کرد: درباره کسانی که هزینه پرداخت کرده‌اند نیز تکلیف روشن است؛ در صورت برگزارنشدن آزمون، مبالغ باید به آنان عودت داده شود و این مسئله نباید بدون پاسخ باقی بماند.
احمدی سنگر: وقتی دانش‌آموز روستایی معلم و کتاب ندارد، تأثیر قطعی معدل عادلانه نیست
این عضو کمیسیون آموزش، با انتقاد از اعمال تأثیر قطعی سوابق تحصیلی در شرایط نابرابر آموزشی گفت: تا زمانی که دانش‌آموز یک روستای محروم ممکن است هفته‌ها و حتی ماه‌ها بدون معلم، کتاب یا امکانات کافی بماند و در مقابل دانش‌آموزان برخی شهرها از کامل‌ترین امکانات آموزشی برخوردار باشند، نمی‌توان معدل آن‌ها را با یک معیار واحد سنجید و نام آن را عدالت آموزشی گذاشت.
محمدرضا احمدی سنگر در ادامه گفت‌وگوی اختصاصی، درباره آخرین وضعیت تأثیر معدل در کنکور اظهار کرد: من از ابتدا بر این باور بوده‌ام که تا زمانی که زیرساخت‌های عدالت آموزشی در کشور به‌طور واقعی فراهم نشده، اعمال تأثیر قطعی معدل نیازمند بازنگری است.
وی افزود: طی امسال نیز کمیسیون آموزش این موضوع را به‌صورت جدی پیگیری کرد و وزیر آموزش و پرورش نیز در رایزنی‌های انجام‌شده با سازمان سنجش و شورای عالی انقلاب فرهنگی همکاری داشت تا درباره نحوه تأثیر سوابق تحصیلی اصلاحاتی انجام شود.
تأثیر قطعی پایه یازدهم کنار گذاشته شد
احمدی سنگر با اشاره به تصمیمات اتخاذشده درباره پایه یازدهم گفت: یکی از موضوعاتی که مورد پیگیری قرار گرفت، کنارگذاشتن تأثیر قطعی معدل پایه یازدهم بود و در نهایت تأثیر این پایه به شکل مثبت در نظر گرفته شد.
وی افزود: این اتفاق در مقایسه با تأثیر قطعی، گام بهتری است؛ زیرا در حالت تأثیر مثبت، سابقه تحصیلی تنها زمانی در نتیجه داوطلب مؤثر خواهد بود که به نفع او باشد.
عضو کمیسیون آموزش مجلس در عین حال تأکید کرد: نظر شخصی من فراتر از این است و معتقدم همان‌گونه که پایه دهم به‌طور کامل از تأثیر سوابق تحصیلی حذف شد، درباره پایه یازدهم نیز می‌توان همین مسیر را دنبال کرد.
«یازدهم هم مانند دهم از تأثیر معدل خارج شود»
احمدی سنگر گفت: اعتقاد شخصی من این است که پایه یازدهم نیز به‌طور کامل از محاسبات مربوط به سوابق تحصیلی کنار گذاشته شود.
وی افزود: البته اگر قرار باشد تأثیر این پایه صرفاً مثبت باشد، نسبت به تأثیر قطعی ایراد بسیار کمتری دارد، اما من همچنان معتقدم در شرایط فعلی نباید تأثیر قطعی برای پایه یازدهم وجود داشته باشد.
نماینده مجلس تأکید کرد: مسئله اصلی این است که هنوز شرایط آموزشی دانش‌آموزان در نقاط مختلف کشور یکسان نیست و تا زمانی که این فاصله وجود دارد، تأثیر قطعی می‌تواند به ضرر دانش‌آموزان مناطق محروم تمام شود.
احمدی سنگر با تأثیر قطعی دوازدهم هم موافق نیست
عضو کمیسیون آموزش مجلس درباره پایه دوازدهم نیز اظهار کرد: در مورد پایه دوازدهم هم معتقدم تأثیر قطعی معدل در شرایط فعلی با واقعیت‌های آموزشی کشور سنخیت کامل ندارد.
وی افزود: اگر روزی بتوانیم عدالت آموزشی را واقعاً در مدارس کشور برقرار کنیم، تأثیر قطعی معدل نه‌تنها اشکالی ندارد، بلکه می‌تواند روش خوبی برای ارزیابی دانش‌آموزان باشد.
احمدی سنگر ادامه داد: اما وقتی زیرساخت‌ها، امکانات، کیفیت معلم و شرایط تحصیل در سراسر کشور یکسان نیست، نمی‌توان نتایج دانش‌آموزان را با یک معیار واحد مقایسه کرد.
دانش‌آموز تهران از روز اول معلم و کتاب دارد
احمدی سنگر برای توضیح این نابرابری گفت: در تهران و بسیاری از مراکز استان‌ها، دانش‌آموز معمولاً از همان روز نخست سال تحصیلی کتاب در اختیار دارد، معلم دارد و در بسیاری موارد معلم خوب نیز در دسترس اوست.
وی افزود: زیرساخت فضای مجازی نیز برای این دانش‌آموزان مهیاست و اگر اتفاقی مانند تعطیلی کلاس‌ها رخ دهد، خیلی سریع می‌توانند آموزش برخط را ادامه دهند.
عضو کمیسیون آموزش مجلس گفت: در کنار این موارد، امکانات کمک‌آموزشی و کلاس‌های مختلف نیز در دسترس بخش قابل توجهی از این دانش‌آموزان قرار دارد.
وی ادامه داد: خانواده‌های بسیاری از این دانش‌آموزان نیز دست‌کم از شرایط اقتصادی متوسط برخوردارند و توان حمایت بیشتری از فرزند خود در مسیر آموزش دارند.
«در برخی روستاها چند ماه می‌گذرد و هنوز معلم ندارند»
احمدی سنگر در مقابل به وضعیت مناطق محروم اشاره کرد و گفت: حالا همین شرایط را با برخی روستاهای شمال، جنوب، غرب و شرق کشور مقایسه کنید.
وی افزود: در بعضی نقاط ممکن است دو یا سه ماه از سال تحصیلی گذشته باشد، اما دانش‌آموز هنوز معلم نداشته باشد یا کتاب و کلاس مناسب در اختیارش نباشد.
نماینده مجلس ادامه داد: در کنار کمبودهای آموزشی، ممکن است همان دانش‌آموز با مشکلات خانوادگی نیز مواجه باشد؛ برخی بدسرپرست یا بی‌سرپرست هستند و حتی در تأمین تغذیه مناسب نیز مشکل دارند.
چگونه معدل این دو دانش‌آموز را برابر بدانیم؟
احمدی سنگر تأکید کرد: سؤال من این است که چگونه می‌توان دانش‌آموزی را که از روز اول بهترین امکانات را در اختیار داشته، در کنار دانش‌آموزی قرار داد که حتی معلم، کتاب، کلاس یا تغذیه مناسب ندارد و سپس انتظار داشت معدل این دو با یکدیگر قابل مقایسه باشد؟
وی افزود: اینکه صرفاً مناطق مختلف آموزشی تعریف کنیم، به‌تنهایی نمی‌تواند این شکاف عمیق را جبران کند.
عضو کمیسیون آموزش مجلس تصریح کرد: از نگاه من، این وضعیت با مفهوم عدالت آموزشی فاصله دارد و تا زمانی که این نابرابری‌ها برطرف نشوند، تأثیر قطعی معدل می‌تواند عملاً نابرابری موجود را وارد نتیجه کنکور کند.
بحث با شورای عالی انقلاب فرهنگی بر سر عدالت آموزشی
احمدی سنگر با اشاره به پیگیری‌های خود گفت: بارها این موضوع را با دوستانمان در شورای عالی انقلاب فرهنگی مطرح کرده‌ام و درباره آن گفت‌وگو داشته‌ایم.
وی افزود: حتی در برخی برنامه‌های صداوسیما نیز درباره این مسئله مناظره و بحث کرده‌ایم و من دیدگاه خود را صریح بیان کرده‌ام.
نماینده مجلس گفت: برای نظرات دیگران احترام قائلم، اما در عین حال بر دیدگاه خودم نیز ایستاده‌ام و معتقدم سیاست کنکور باید با واقعیت آموزش در سراسر کشور تطبیق داشته باشد.
«تا عدالت آموزشی نداریم، معدل نباید سرنوشت‌ساز شود»
احمدی سنگر در جمع‌بندی این بخش از سخنان خود تأکید کرد: تأثیر معدل زمانی می‌تواند معیار عادلانه‌ای باشد که دانش‌آموزان نیز از فرصت‌های آموزشی نسبتاً برابر برخوردار باشند.
وی افزود: نمی‌توان امکانات بسیار متفاوتی در اختیار دانش‌آموزان قرار داد، اما هنگام ورود به دانشگاه همه را با یک معیار سنجید و انتظار نتیجه عادلانه داشت.
عضو کمیسیون آموزش مجلس خاطرنشان کرد: به همین دلیل معتقدم تأثیر قطعی پایه یازدهم نباید وجود داشته باشد و حتی درباره پایه دوازدهم نیز تا زمانی که عدالت آموزشی در مدارس کشور به شکل واقعی برقرار نشده، با تأثیر قطعی آن موافق نیستم.