دسته‌ها

هشدار برای نبض آبی ایران

اکوسیستم‌های آبی در خطر نابودی قرار گرفتند

تهران - ایرتانیوز - کم بارشی و خشکسالی در کنار تخصیص نیافتن حقابه در چند سال گذشته، بخش زیادی از تالاب‌های کشور را در شرایط خشکی قرار داده است کارشناسان محیط‌زیست با تأکید بر نقش حیاتی تالاب‌ها و اکوسیستم‌های دریایی در تأمین امنیت آبی، غذایی، اقتصادی و اجتماعی کشور، هشدار دادند که تداوم خشک شدن و تخریب این زیست‌بوم‌های ارزشمند می‌تواند امنیت ملی را نیز با چالش‌های جدی مواجه کند.

به گزارش ایرتانیوز، تالاب‌ها، دریاها و سایر پهنه‌های آبی از دیرباز بستر شکل‌گیری تمدن‌ها، فرهنگ‌ها و هویت‌های بومی بوده‌اند و نقشی تعیین‌کننده در توسعه جوامع انسانی ایفا کرده‌اند، این اکوسیستم‌های ارزشمند علاوه بر کارکردهای زیست‌محیطی، در تأمین آب، تولید غذا، رونق اقتصادی، کنترل مخاطرات طبیعی و حفظ تعادل اقلیمی نیز نقشی بی‌بدیل دارند.

تالاب‌ها، این زیست‌بوم‌های ارزشمند و زنده، سال‌ها قلب تپنده طبیعت ایران بودند، پهنه‌هایی سرشار از آب، زندگی و زیبایی که مأمن هزاران گونه گیاهی و جانوری و منبع آرامش و معیشت جوامع محلی به شمار می‌رفتند، اما در سال‌های اخیر، بسیاری از این گنجینه‌های طبیعی در سکوت و بی‌توجهی رو به نابودی رفته‌اند، کم‌ آبی‌های پی‌درپی، تغییرات اقلیمی و مهم‌تر از همه، عدم تخصیص حقابه‌های زیست‌محیطی، سبب شده است که تالاب‌های کشور یکی پس از دیگری خشک شوند و به کانون‌های گرد و غبار و زمین‌های ترک‌ خورده تبدیل شوند.

امروز، آنجا که روزگاری انعکاس آسمان بر سطح آب چشم‌نوازی می‌کرد و آواز پرندگان در فضا طنین‌انداز بود، تنها نشانه‌هایی از حیات گذشته باقی مانده است، خشک شدن تالاب‌ها نه‌تنها یک بحران زیست‌محیطی، بلکه روایتی تلخ از از دست رفتن بخشی از میراث طبیعی و هویت سرزمین ما است، میراثی که احیای آن نیازمند توجه، مسئولیت‌پذیری و اقدام فوری است.

در واقع فشارهای ناشی از توسعه نامتوازن، کمبود حقابه، آلودگی‌ها و تغییرات اقلیمی، حیات این سرمایه‌های ملی را با تهدیدی جدی روبرو کرده است، موضوعی که ضرورت بازنگری در سیاست‌های حفاظت و مدیریت پایدار منابع آبی و زیست‌محیطی کشور را بیش از پیش آشکار می‌ کند، با توجه به اهمیت موضوع روز سه شنبه ۱۹ خرداد چهارمین روز از هفته ملی محیط‌زیست ( ۱۶ تا ۲۲ خرداد) با شعار از تالاب‌ها تا دریاها؛ سرمایه ملی و میراث بین‌نسلی در سایه حفاظت از زیست‌بوم‌های آبی به موضوع تالاب ها اختصاص یافته است.

علی ارواحی متخصص مدیریت زیست‌بوم‌های تالابی دراین باره در گفت و گو با خبرنگار ایرنا گفت: تمدن‌های کهن باستان پیرامون پهنه‌های آبی شامل چشمه ها، رودخانه‌ها، تالاب‌ها و حتی اکوسیستم های ساحلی دریایی شکل گرفتند، در نتیجه هزاران سال زیست جوامع انسانی، باعث شد که هم دانش بومی شکل بگیرد هم فرهنگ، آداب، رسوم و سنن از نسلی به نسل دیگر منتقل شود، در نتیجه جوامع محلی که پیرامون این اکوسیستم‌های آبی اعم از تالابی یا دریایی هستند از هویتی برخوردار شدند که ریشه در پیوند ناگسستنی طبیعت و انسان داشته است.

وی با اشاره به از بین رفتن تالاب ها در کشور افزود: متاسفانه تخریب این زیست بوم‌ها به تدریج باعث می شود که این میراث کهن از دست برود، آن هویت محلی، بومی، فرهنگ بومی و حتی دانش و سرمایه انسانی که ما در پیرامون این پهنه‌ها داشتیم نابود شود، به همین خاطر حفظ این میراث بین نسلی بسیار مهم و ارزشمند است.