به گزارش ایرتانیوز، طرح تکثیر در اسارت یوزپلنگ ایرانی با امید به نجات یکی از نادرترین گونه‌های حیات‌وحش ایران در سال ۱۳۹۴ کلید خورد. در آن زمان، مسئولان محیط زیست با این تصور که می‌توان از ظرفیت تکثیر در اسارت برای حفظ جمعیت رو به کاهش یوزپلنگ آسیایی استفاده کرد، دو یوز زنده‌گیری‌شده از طبیعت را به پارک پردیسان تهران منتقل کردند. «کوشکی» و «دلبر» که از زیستگاه‌های طبیعی خود جدا شده بودند، قرار بود هسته اولیه برنامه‌ای باشند که هدف آن افزایش جمعیت یوزهای ایرانی و جلوگیری از انقراض این گونه ارزشمند بود.
سال‌های ابتدایی اجرای طرح بدون دستیابی به نتیجه ملموس سپری شد. کوشکی و دلبر چند سال در پردیسان نگهداری شدند، اما تلاش‌ها برای آنها به موفقیت نرسید. در ادامه نیز برنامه تکثیر وارد مرحله جدیدی شد و سازمان حفاظت محیط زیست تلاش کرد با استفاده از یوزهای دیگر و فراهم کردن شرایط جدید، روند تولیدمثل را دنبال کند.
در نهایت نخستین دستاورد مهم این پروژه ۷ سال بعد از آغاز پروژه رقم خورد؛ زمانی که سه توله یوز در چارچوب برنامه تکثیر در اسارت متولد شدند. این اتفاق در نگاه نخست امیدهای فراوانی را برای موفقیت طرح زنده کرد و بسیاری آن را نقطه عطفی در مسیر حفاظت از یوزپلنگ آسیایی دانستند. اما این موفقیت دوام چندانی نداشت و هر سه توله در ادامه تلف شدند؛ اتفاقی که انتقادها و پرسش‌های فراوانی را درباره نحوه اجرای پروژه و میزان آمادگی دستگاه‌های مسئول به دنبال داشت.
حمید ظهرابی، معاون سازمان حفاظت محیط زیست، در پاسخ به سوال خبرنگار فارس درباره نتایج این طرح اعلام کرده است که از زمان اجرای پروژه تکثیر در اسارت، تنها سه توله در سال ۱۴۰۰ متولد شدند و در نهایت توله‌ها از بین رفتند.
وی با اشاره به دلایل این ناکامی افزود: در آن زمان تجربه و آمادگی کافی برای مدیریت چنین فرایندی وجود نداشت. از سوی دیگر، روند زایمان نیز به‌طور کامل و مطلوب پیش نرفت و مجموعه‌ای از عوامل از جمله کمبود امکانات و تجهیزات و برخی مشکلات دیگر موجب شد نتیجه مورد انتظار حاصل نشود.
این نخستین بار نبود که مسئولان سازمان حفاظت محیط زیست به وجود کاستی‌ها در اجرای پروژه اشاره می‌کردند. پیش از این نیز حسن اکبری، معاون وقت محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست، در سال ۱۴۰۱ بخشی از مشکلات رخ داده را ناشی از خطاهای مدیریتی و اجرایی دانسته و گفته بود که سازمان این اشتباهات را می‌پذیرد. او تاکید کرده بود که تجربه کافی در زمینه تکثیر یوزپلنگ آسیایی در اسارت وجود نداشت و دامپزشکان نیز در برخی مراحل مرتکب خطاهایی شدند.
اکبری همچنین به یکی دیگر از چالش‌های مهم این پروژه اشاره کرده و گفته بود که ما «چیتا کیپر» یا نگهدارنده تخصصی یوز نداشتیم، چرا که پیش‌بینی نمی‌شد نیازمند عمل سزارین باشیم. این خطاها را می‌پذیریم.