لوازم خانگی نه کالایی تجملی است و نه محصولی لوکس، اما افزایش مداوم قیمتها در سالهای اخیر باعث شده همین ملزومات اولیه از سبد خرید بسیاری از خانوادهها خارج شود و به یکی از دغدغههای اصلی اقتصادی تبدیل گردد.
تا چند سال پیش، در فرهنگ خانوادههای ایرانی، بحث درباره تأمین لوازم خانگی بخشی طبیعی از فرآیند ازدواج بود؛ اما امروز مسئله دیگر تقسیم هزینه نیست، بلکه اصل توانایی خرید زیر سؤال رفته و پرسش اصلی این است که «اصلاً چگونه میتوان این وسایل را تهیه کرد؟»
فاصله میان درآمد و هزینه، بهویژه در کالاهای بادوام، به شکل نگرانکنندهای افزایش یافته است. وقتی قیمت لوازم ضروری معادل ماهها یا حتی بیش از یک سال پسانداز یک جوان باشد، طبیعی است که تشکیل خانواده و استقلال اقتصادی نیز با مانع مواجه شود.
ریشه این وضعیت را میتوان در عواملی چون نوسانات ارزی، افزایش هزینه تولید، محدودیت واردات و کاهش رقابت در بازار جستوجو کرد؛ شرایطی که هم مصرفکننده را تحت فشار قرار داده و هم تولیدکننده را با چالش روبهرو کرده است.
در این میان، حمایتهایی مانند تسهیلات خرید اگرچه تا حدی مؤثر است، اما نه فراگیر است و نه متناسب با ابعاد مسئله؛ بنابراین بخش بزرگی از جامعه همچنان از این حمایتها بیبهره میماند.
از سوی دیگر، افت کیفیت برخی محصولات نیز به مشکل افزوده است؛ چرا که پرداخت هزینه بالا بدون دریافت کالای بادوام، هزینههای مضاعفی را به خانوار تحمیل میکند.
آنچه امروز در بازار لوازم خانگی دیده میشود، صرفاً یک چالش اقتصادی نیست، بلکه با موضوعاتی چون کاهش نرخ ازدواج، افت امید اجتماعی و امنیت اقتصادی خانوادهها پیوند خورده است.
شاید زمان آن رسیده باشد که این مسئله، فراتر از یک موضوع بازار، بهعنوان بخشی از سیاستگذاری اجتماعی مورد توجه قرار گیرد؛ چرا که فاصله میان «حق یک زندگی ساده» و «توان دستیابی به آن» روزبهروز در حال افزایش است.