به گزارش ایرتانیوز، مترو زمانی می تواند نقش اصلی خود را در کاهش ترافیک، آلودگی هوا و مصرف سوخت ایفا کند که به شبکه ای یکپارچه و گسترده تبدیل شود و بخش قابل توجهی از مناطق شهری را به یکدیگر متصل کند.
بررسی وضعیت متروی شیراز نشان می دهد این کلانشهر اگرچه پس از تهران از نخستین شهرهای کشور در سرمایه گذاری جدی در حمل و نقل ریلی بوده، اما هنوز بخش عمده خدمات بر دوش خط یک قرار دارد؛ خطی به طول حدود ۲۴.۵ کیلومتر با ۲۰ ایستگاه که محور اصلی جابه جایی مسافران است. خط ۲ نیز به صورت مرحله ای وارد مدار شده اما هنوز همه ایستگاه ها و ظرفیت عملیاتی آن تکمیل نشده است.
بر اساس اطلاعات رسمی، شبکه متروی شیراز در افق توسعه با ۶ خط طراحی شده است. در حال حاضر خط یک به طور کامل فعال است، خط ۲ به تدریج توسعه می یابد، خطوط سه و چهار در دست اجراست و خطوط پنج و ۶ در مرحله طراحی و مطالعات قرار دارد.
کارشناسان حوزه حمل و نقل شهری معتقدند میزان استقبال از مترو فقط به کیفیت ناوگان وابسته نیست و گستره دسترسی نقش تعیین کننده ای دارد. هرچه ایستگاه های مترو مناطق بیشتری از شهر را پوشش دهند، سهم سفرهای ریلی افزایش می یابد و وابستگی به خودرو شخصی کاهش پیدا می کند.
واقعیت این است که بسیاری از محله های شیراز هنوز دسترسی مستقیم به مترو ندارند و شهروندان برای رسیدن به نزدیک ترین ایستگاه ناچارند از خودرو شخصی، تاکسی یا اتوبوس استفاده کنند. در بسیاری از موارد نیز مقصد نهایی سفرهای شهری با ایستگاه های مترو فاصله زیادی دارد و همین موضوع از جذابیت استفاده روزانه از این سامانه کم کرده است.
در مقابل، تجربه تهران نشان می دهد استقبال گسترده از مترو نتیجه توسعه تدریجی یک شبکه چندخطی و ایجاد امکان جابه جایی میان نقاط مختلف شهر است. تفاوت امروز شیراز با تهران بیش از آنکه به میزان تقاضا مربوط باشد، به سطح پوشش شبکه ریلی باز می گردد.
بر پایه آمارهای منتشر شده، خط یک متروی شیراز در ساعات اوج تردد روزانه توان جابه جایی حدود ۱۰۰ هزار مسافر را دارد؛ ظرفیتی که با تکمیل خطوط جدید، توسعه ناوگان و افزایش اتصال مناطق مختلف شهر می تواند به شکل قابل توجهی افزایش یابد.
صاحب نظران حمل و نقل می گویند توسعه خطوط جدید، تکمیل ایستگاه های نیمه تمام، افزایش ناوگان، کاهش فاصله حرکت قطارها و اتصال مترو با شبکه اتوبوسرانی و تاکسیرانی، مهم ترین پیش نیازهای تبدیل متروی شیراز به ستون اصلی حمل و نقل عمومی این کلانشهر است.
مرور دیدگاه شهروندان نیز نشان می دهد مشکل اصلی، بی اعتمادی به مترو نیست بلکه محدودیت دسترسی است. بسیاری از شیرازی ها مترو را راهکاری مناسب برای کاهش ترافیک می دانند اما نبود ایستگاه در نزدیکی مبدا و مقصد سفرهای روزانه، مانع انتخاب آن به عنوان وسیله نخست شده است.
در همین حال، مدیریت شهری شیراز از شتاب گرفتن توسعه شبکه ریلی خبر می دهد. شهردار شیراز در بازدید از ایستگاه مترو شهید بهشتی در خط سه اعلام کرد که با اجرای همزمان چهار خط ریلی، تکمیل این شبکه در چهار سال آینده هدف گذاری شده است. به گفته محمدحسن اسدی، اتصال شهرک های شمال غرب و شهر جدید صدرا به هسته مرکزی شهر، تحولی اساسی در مدیریت ترافیک و ارتقای حمل و نقل عمومی شیراز ایجاد خواهد کرد.
وی افزود: خط سه مترو حدود ۲ سال پیش آغاز شده و دستگاه حفار مکانیزه در بازه میان ایستگاه شهید بهشتی تا ایستگاه آرین نزدیک به ۷۰۰ متر حفاری موفق داشته است. اسدی همچنین از ادامه ریل گذاری فاز دوم خط ۲ و آغاز عملیات حفاری خط چهار در روزهای آینده خبر داد.
شهردار شیراز با اشاره به نقش کلیدی ایستگاه شهید بهشتی در اتصال شهرک های شمال غرب و شهر صدرا به شبکه اصلی مترو، گفت: هدف اصلی از توسعه این ایستگاه ها، بهره مندی بیشتر شهروندان از حمل و نقل عمومی و کاهش هزینه سفرهای درون شهری است.
برآیند وضعیت فعلی متروی شیراز نشان می دهد این سامانه بیش از آنکه با کمبود تقاضا روبه رو باشد، با چالش محدود بودن شبکه مواجه است؛ چالشی که در صورت تکمیل نقشه ۶ خطی می تواند سهم حمل و نقل عمومی را در سفرهای شهری افزایش دهد و بخشی از مشکلات ترافیکی و زیست محیطی این کلانشهر را کاهش دهد.