به گزارش ایرتانیوز، پروژه راه آهن کرمانشاه – خسروی به عنوان بخشی از مسیر بزرگ اتصال ریلی ایران به عراق و در ادامه به سوریه و دریای مدیترانه، در سال های اخیر همواره در فهرست طرح های راهبردی حمل و نقل کشور قرار داشته است؛ با این حال، روند اجرایی آن نشان می دهد که تحقق این هدف بزرگ، بیش از هر چیز به تداوم تامین منابع مالی و هماهنگی عملیاتی با طرف عراقی گره خورده است.
هوشنگ بازوند، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور، با اشاره به آخرین وضعیت این طرح گفت: مسیر ریلی کرمانشاه تا مرز خسروی در قالب پروژه راه آهن کرمانشاه – بغداد تعریف شده و طول آن ۲۶۳ کیلومتر است. به گفته وی، در مرحله نخست این پروژه، قطعه کرمانشاه تا اسلام آباد غرب به طول حدود ۱۱۵ کیلومتر در دست ریل گذاری قرار دارد.
وی افزود: در صورت تامین و تخصیص منابع مالی مورد نیاز از سوی سازمان برنامه و بودجه، این امکان وجود دارد که مرحله نخست پروژه تا پایان سال ۱۴۰۶ به ایستگاه اسلام آباد غرب برسد و به بهره برداری برسد. همین قید بودجه ای، مهم ترین نکته در ارزیابی این وعده زمانی است؛ چرا که بسیاری از پروژه های زیرساختی کشور نیز پیش از این به دلیل کمبود یا تاخیر در تخصیص اعتبار، از برنامه زمان بندی اولیه عقب مانده اند.
بازوند درباره قطعه دوم این مسیر، یعنی حدفاصل اسلام آباد غرب تا مرز خسروی، نیز گفت عملیات اجرایی در این بخش فعال است و قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء (ص) زیرسازی و احداث مسیر را دنبال می کند. با این حال، فعال بودن کارگاه ها لزوما به معنای رفع موانع پروژه نیست و تکمیل چنین مسیری در منطقه ای با شرایط فنی و مالی خاص، همچنان نیازمند پشتیبانی مستمر اعتباری است.
معاون وزیر راه و شهرسازی همچنین بر لزوم توسعه دیپلماسی ریلی با دولت عراق تاکید کرد و گفت برای اتصال نهایی این خط به خاک عراق، باید با هماهنگی وزارت امور خارجه، تفاهم نامه لازم با دولت عراق نهایی شود. بر اساس اظهارات وی، در خاک عراق و در حدفاصل خانقین تا مرز خسروی، حدود ۱۵ کیلومتر خط ریلی احداث نشده باقی مانده که ساخت آن بر عهده طرف عراقی است و سایر بخش های موجود نیز به تعمیر و نگهداری نیاز دارد.
امضای یادداشت تفاهم احداث راه آهن خسروی – خانقین – بغداد در جریان سفر اخیر نخست وزیر عراق به تهران، از نظر سیاسی گامی مثبت ارزیابی می شود، اما تجربه پروژه های مشترک فرامرزی نشان داده است که تفاهم نامه به تنهایی تضمین کننده سرعت اجرا نیست. در عمل، آنچه تعیین کننده خواهد بود، نحوه تامین مالی، تقسیم مسئولیت ها و میزان پایبندی دو طرف به زمان بندی اجرایی است.
بازوند با اشاره به اهمیت این مسیر گفت با احداث ۱۵ کیلومتر باقی مانده در خاک عراق، یکی از حلقه های مفقوده کریدور ترانزیتی شرق به غرب تکمیل خواهد شد؛ کریدوری که از مرز سرخس آغاز می شود و با عبور از خاک ایران، به عراق و سوریه امتداد می یابد. این مسیر از منظر ترانزیتی، تجاری و حتی زیارتی، می تواند جایگاه ایران را در شبکه حمل و نقل منطقه تقویت کند.
وی در ادامه تصریح کرد که برای تکمیل این پروژه تا مرز، حدود ۴۰ همت اعتبار دیگر مورد نیاز است. این رقم در شرایط فعلی بودجه ای کشور، نشان می دهد که پروژه راه آهن کرمانشاه – خسروی همچنان با یکی از چالش های مزمن طرح های بزرگ عمرانی یعنی شکاف میان اهمیت راهبردی و توان واقعی تامین مالی روبه رو است.
بر اساس اعلام این مقام مسئول، مسیر ملایر تا کرمانشاه پیش تر به بهره برداری رسیده و در صورت تامین اعتبار، بخش کرمانشاه تا اسلام آباد غرب تا پایان ۱۴۰۶ تکمیل خواهد شد. همچنین پیش بینی شده است که تکمیل بقیه مسیر تا مرز خسروی حدود ۴ سال دیگر زمان ببرد؛ برآوردی که اگرچه از ادامه دار بودن پروژه حکایت دارد، اما در عین حال نشان می دهد اتصال کامل ریلی این محور هنوز در افق کوتاه مدت قرار ندارد.
در مجموع، راه آهن کرمانشاه – خسروی را باید یکی از پروژه های کلیدی اما زمان بر شبکه ریلی کشور دانست؛ طرحی که می تواند در صورت تکمیل، هم در حوزه ترانزیت بین المللی و هم در جابه جایی مسافر و زائر نقش مهمی ایفا کند، اما فعلا میان وعده های زمانی، محدودیت های اعتباری و وابستگی به همکاری برون مرزی قرار گرفته است.