اختصاصی ایرتا نیوز

اقتصاد دیجیتال ایران در تیررس تحریم‌ها؛ زنگ خطر برای فعالان رمزارز و فارکس

تهران ـ ایرتانیوز ـ تحریم چهار صرافی رمزارزی ایرانی از سوی وزارت خزانه‌داری آمریکا، فقط یک خبر محدود به بازار کریپتو نیست؛ بلکه نشانه‌ای از گسترش فشارها به کل زیست‌بوم مالی دیجیتال و غیررسمی ایران است؛ بازاری که حالا از رمزارزها تا معاملات فارکس را در بر می‌گیرد و میلیون‌ها کاربر را درگیر کرده است.

به گزارش ایرتانیوز، نام صرافی‌های نوبیتکس، بیت‌پین، والکس و رمزینکس در فهرست تحریم‌های جدید قرار گرفته است؛ اقدامی که هم‌زمان با تشدید حساسیت‌ها نسبت به مسیرهای مالی غیررسمی انجام شده است. این پلتفرم‌ها در واکنش اعلام کرده‌اند که دارایی کاربران امن است و فعالیت آن‌ها ادامه دارد، اما تجربه بازار نشان می‌دهد در چنین شرایطی، اعتماد مهم‌تر از اطمینان رسمی عمل می‌کند.

اهمیت ماجرا زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم بازار دارایی‌های دیجیتال در ایران تنها به رمزارز محدود نیست. بخش قابل توجهی از کاربران ایرانی در سال‌های اخیر به بازارهای جهانی مانند فارکس نیز از طریق پلتفرم‌های واسطه‌ای و غیرمستقیم دسترسی داشته‌اند؛ بازاری که روزانه میلیاردها دلار گردش مالی جهانی دارد و برای بسیاری از معامله‌گران خرد ایرانی به یکی از مسیرهای کسب درآمد یا حفظ ارزش دارایی تبدیل شده است.

برآوردهای غیررسمی نشان می‌دهد که در مجموع، چند میلیون کاربر ایرانی در بازارهای رمزارز و فارکس فعال هستند؛ بازاری که به‌دلیل محدودیت‌های بانکی و ارزی، در فضای نیمه‌غیررسمی رشد کرده و به بخشی از معیشت دیجیتال تبدیل شده است. در چنین ساختاری، هرگونه محدودیت یا تحریم می‌تواند اثر فوری بر رفتار سرمایه‌گذاران خرد بگذارد.

در ساعات ابتدایی اعلام تحریم، گزارش‌هایی از افزایش خروج دارایی از صرافی‌ها و انتقال سرمایه به کیف‌پول‌های شخصی منتشر شد. در بازارهای مشابه، از جمله فارکس، معمولاً چنین شرایطی با افزایش احتیاط، کاهش حجم معاملات و خروج موقت سرمایه همراه می‌شود؛ رفتاری که بیشتر ناشی از نگرانی روانی است تا تغییر واقعی در زیرساخت‌های فنی بازار.

نکته مهم این است که برخلاف تصور عمومی، بازار رمزارز و فارکس هر دو دارای نقاط تمرکز هستند؛ صرافی‌ها، بروکرها و درگاه‌های واسطه‌ای. همین نقاط تمرکز باعث می‌شود این بازارها نیز در برابر فشارهای سیاسی و مالی آسیب‌پذیر باشند. به همین دلیل، تحریم صرافی‌های رمزارزی می‌تواند به‌صورت غیرمستقیم بر دسترسی کاربران ایرانی به برخی بروکرهای فارکس یا خدمات مالی بین‌المللی نیز اثر بگذارد.

از سوی دیگر، وابستگی بخشی از جامعه جوان و فعال اقتصادی به این بازارها قابل توجه است. در شرایطی که تورم داخلی و نوسانات ارزی فشار بر معیشت را افزایش داده، بازارهای جهانی برای برخی به گزینه جایگزین درآمد تبدیل شده‌اند. اما همین وابستگی، در زمان شوک‌های سیاسی، ریسک از دست رفتن سرمایه را نیز افزایش می‌دهد.

در چنین فضایی، مسئله فقط تحریم یک یا چند صرافی نیست؛ بلکه موضوع اصلی، شکنندگی ساختار اقتصاد دیجیتال غیررسمی است. بازاری که رشد سریع داشته، اما هم‌زمان زیرساخت‌های حقوقی و حمایتی آن توسعه متناسبی نداشته است. نتیجه این عدم توازن، حساسیت بالای سرمایه‌گذاران به هر خبر سیاسی یا مالی است.

تحریم‌های اخیر را باید نشانه‌ای از یک روند بزرگ‌تر دانست: ادغام کامل اقتصاد دیجیتال با سیاست بین‌الملل. امروز دیگر نه رمزارز و نه فارکس، خارج از دایره ریسک‌های ژئوپلیتیک قرار ندارند. برای کاربران ایرانی، این به معنای یک واقعیت ساده اما مهم است؛ در بازارهای جهانی، حتی اگر پول دیجیتال باشد، ریسک‌ها کاملاً واقعی و کاملاً سیاسی هستند.