به گزارش ایرتانیوز، تصاویر ماهوارهای جدید از بندر فجیره امارات نشان میدهد ترافیک نفتکشها در یکی از مهمترین پایانههای انرژی منطقه بهطور محسوسی کاهش یافته است. بر اساس این تصاویر، تنها دو نفتکش در نزدیکی این بندر دیده میشوند و فقط یک ابرنفتکش در نقطه لنگرگاهی پایانه دوم فجیره پهلو گرفته است؛ وضعیتی که در مقایسه با شرایط عادی، کاهش چشمگیر فعالیت دریایی را نشان میدهد.
این تحولات در حالی رخ میدهد که دفتر اطلاعرسانی دولت فجیره دوشنبه شب اعلام کرد در مرکز صنایع پتروشیمی این منطقه آتشسوزی رخ داده و علت اولیه آن «برخورد پهپاد» عنوان شده است. هرچند مقامهای اماراتی جزئیات بیشتری درباره منشأ یا عامل این حادثه منتشر نکردهاند، اما همین حادثه کافی بود تا نگرانیها درباره امنیت زیرساختهای انرژی در جنوب خلیج فارس شدت بگیرد.
فجیره برای امارات فقط یک بندر معمولی نیست. این منطقه یکی از مهمترین نقاط صادراتی نفت امارات به شمار میرود و بهدلیل اتصال مستقیم به خط لوله حبشان–فجیره، امکان صادرات نفت بدون عبور مستقیم از تنگه هرمز را فراهم میکند. به همین دلیل، هرگونه اختلال در این بندر، مستقیماً بر توان صادراتی امارات اثر میگذارد و برای بازار جهانی نفت نیز اهمیت راهبردی دارد.
دادههای بازار انرژی نشان میدهد تولید نفت امارات در ماه مارس حدود ۴۵ درصد کاهش یافته بود و اکنون تحلیلگران معتقدند کاهش تردد نفتکشها در فجیره میتواند صادرات ماه آینده این کشور را نیز تحت فشار قرار دهد. بلومبرگ در گزارشی درباره وضعیت بنادر خلیج فارس نوشته است که شرکتهای حملونقل دریایی و بیمهگران بینالمللی پس از افزایش تنشها، نسبت به پهلوگیری در برخی بنادر منطقه محتاطتر شدهاند و همین مسئله، هزینه حمل نفت را بالا برده است.
از منظر تحلیلی، اتفاقات فجیره نشان میدهد بحران امنیت انرژی در خلیج فارس وارد مرحلهای تازه شده است. در ماههای گذشته، تمرکز اصلی روی تنگه هرمز و عبور کشتیها بود، اما اکنون خود زیرساختهای صادراتی کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز در معرض تهدید قرار گرفتهاند. این یعنی دامنه نااطمینانی از آبراهها فراتر رفته و به مراکز ذخیرهسازی، پایانههای بارگیری و صنایع پتروشیمی رسیده است.
در همین چارچوب، برخی کارشناسان بازار انرژی معتقدند واکنش شرکتهای کشتیرانی به تحولات اخیر، حتی مهمتر از خود حادثههاست. بازار نفت به شدت به «ادراک امنیت» وابسته است. گاهی صرف احتمال ناامن شدن یک مسیر یا بندر، برای تغییر مسیر نفتکشها و افزایش هزینه بیمه کافی است. به همین دلیل، کاهش حضور نفتکشها در فجیره را نمیتوان صرفاً یک اتفاق مقطعی دانست؛ بلکه نشانهای از تغییر رفتار بازیگران بازار انرژی است.
نکته مهم دیگر این است که امارات در سالهای اخیر تلاش کرده بود خود را بهعنوان مسیر جایگزین و امن صادرات انرژی در شرایط بحران هرمز معرفی کند. سرمایهگذاری سنگین روی بندر فجیره و توسعه خطوط انتقال نفت دقیقاً با همین هدف انجام شد. اما تحولات اخیر نشان میدهد در شرایط جنگ تحمیلی و تنش فراگیر منطقهای، حتی این مسیرهای جایگزین نیز از تبعات بحران مصون نیستند.
در این میان، برخی رسانههای غربی تلاش کردهاند ناامنی دریایی را صرفاً به اقدامات ایران نسبت دهند، اما واقعیت میدانی پیچیدهتر از این روایت سادهسازیشده است. بخش مهمی از تنش کنونی، پس از حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و تشدید محاصره دریایی شکل گرفت. تهران بارها تأکید کرده است که امنیت منطقه باید توسط کشورهای منطقه تأمین شود و حضور نظامی خارجی نهتنها بحران را حل نکرده، بلکه به افزایش ناامنی منجر شده است.
همزمان، افزایش آسیبپذیری زیرساختهای انرژی امارات میتواند معادلات اوپکپلاس را نیز تحت تأثیر قرار دهد. امارات در ماههای اخیر تلاش کرده بود نقش فعالتری در بازار نفت ایفا کند و حتی خروج این کشور از اوپکپلاس نیز بحثهای گستردهای درباره آینده سیاست نفتی ابوظبی ایجاد کرده بود. اکنون اما کاهش احتمالی صادرات، میتواند بخشی از برنامههای این کشور برای افزایش سهم بازار را متوقف کند.
در سطح کلانتر، اتفاقات فجیره یک پیام مهم برای بازار جهانی دارد: بحران خلیج فارس دیگر فقط بحران عبور کشتیها نیست، بلکه به بحران امنیت زیرساختهای انرژی تبدیل شده است. این تحول، ریسک بازار نفت را بالا میبرد و میتواند بر قیمت جهانی انرژی، هزینه بیمه دریایی و حتی سیاستگذاری کشورهای مصرفکننده اثر
بگذارد.
کاهش حضور نفتکشها در فجیره و اختلال در فعالیت این بندر، صرفاً یک خبر محلی درباره امارات نیست؛ بلکه نشانهای از ورود بحران انرژی منطقه به مرحلهای حساستر است. اگر تنشها ادامه پیدا کند و فشارهای نظامی و محاصرهای علیه ایران کاهش نیابد، ناامنی از تنگه هرمز فراتر خواهد رفت و کل زنجیره صادرات انرژی خلیج فارس را درگیر خواهد کرد؛ وضعیتی که نهتنها کشورهای منطقه، بلکه اقتصاد جهانی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.