به گزارش ایرتانیوز، ترامپ در جمع خبرنگاران اعلام کرد اگر جمهوری اسلامی به توافق پایبند نباشد یا به تعبیر او «رفتار نامناسبی» داشته باشد، آمریکا اقدامات لازم را انجام خواهد داد. او جزئیاتی از این اقدامات ارائه نکرد، اما همین ابهام نشان می‌دهد واشنگتن همچنان تلاش میکند سیاست فشار و بازدارندگی را در کنار دیپلماسی حفظ کند. این رویکرد البته پدیده جدیدی نیست. طی دو دهه گذشته تقریباً تمامی دولت‌های آمریکا در قبال ایران از ترکیبی از مذاکره، تحریم و تهدید استفاده کرده‌اند؛ مدلی که همواره با واکنش متقابل تهران روبه‌رو شده است.
اما بخش مهم‌تر سخنان ترامپ به موضوع دارایی‌های آزادشده ایران مربوط می‌شود. رئیس‌جمهور آمریکا مدعی شد منابع مالی آزادشده تنها برای خرید مواد غذایی استفاده خواهد شد و حتی بخشی از این منابع از طریق خرید محصولات کشاورزی آمریکایی دوباره به اقتصاد ایالات متحده بازخواهد گشت. این در حالی است که عبدالناصر همتی این ادعا را رد کرده و تصریح کرده است که ایران هیچ تعهدی برای خرید محصولات کشاورزی از آمریکا نپذیرفته است.
همتی تأکید کرد: «هیچ تعهدی برای خرید نهاده‌های کشاورزی از آمریکا وجود ندارد و ایران بر اساس قیمت، کیفیت و صرفه اقتصادی تصمیم خواهد گرفت.» این موضع در واقع بازتاب نگاه تهران به مذاکرات است؛ نگاهی که تلاش دارد هرگونه همکاری اقتصادی را در چارچوب منافع ملی و نه تعهدات سیاسی تعریف کند.
اختلاف روایت‌ها درباره منابع مالی آزادشده از همین حالا به یکی از نخستین چالش‌های توافق تبدیل شده است. آمریکا تلاش میکند این منابع را در چارچوبی محدود و مشخص تعریف کند، در حالی که ایران تأکید دارد دارایی‌های آزادشده متعلق به ملت ایران است و نحوه استفاده از آن باید در چارچوب نیازها و اولویت‌های کشور تعیین شود. این اختلاف نگاه نشان می‌دهد اگرچه مذاکرات وارد مرحله جدیدی شده، اما فاصله دو طرف در بسیاری از موضوعات همچنان قابل توجه است.
در کنار موضوع دارایی‌ها، مسئله نفت نیز یکی از مهم‌ترین بخش‌های توافق محسوب می‌شود. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، از صدور یک مجوز موقت ۶۰ روزه برای تعلیق بخشی از تحریم‌های صادرات نفت ایران خبر داده است. اگر این تصمیم به طور کامل اجرایی شود، می‌تواند یکی از مهم‌ترین گشایش‌های اقتصادی سال‌های اخیر برای ایران باشد.
اهمیت این موضوع زمانی روشن‌تر می‌شود که بدانیم درآمدهای نفتی همچنان ستون اصلی تأمین ارز در اقتصاد ایران محسوب می‌شوند. طبق آمارهای رسمی و بین‌المللی، بخش مهمی از منابع ارزی کشور از محل صادرات نفت و فرآورده‌های نفتی تأمین می‌شود. هرگونه کاهش محدودیت در این حوزه می‌تواند بر بازار ارز، بودجه عمومی، سرمایه‌گذاری و حتی رشد اقتصادی اثرگذار باشد.
با این حال، تجربه سال‌های گذشته باعث شده تهران با احتیاط به چنین وعده‌هایی نگاه کند. خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریم‌ها هنوز در حافظه تصمیم‌گیران ایرانی باقی مانده است. به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران معتقدند تهران بیش از آنکه به اظهارات سیاسی توجه کند، عملکرد عملی واشنگتن را ملاک قضاوت قرار خواهد داد.
یکی دیگر از محورهای مهم سخنان ترامپ، موضوع تنگه هرمز بود. او مدعی شد عبور نفتکش‌ها از این آبراه بدون محدودیت ادامه دارد و آمریکا کنترل کامل امنیت این مسیر را در اختیار دارد. این ادعا در حالی مطرح می‌شود که ایران همواره نقش خود را به عنوان بازیگر اصلی تأمین امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز مورد تأکید قرار داده است.
واقعیت آن است که تنگه هرمز صرفاً یک مسیر کشتیرانی نیست؛ بلکه یکی از مهم‌ترین نقاط ژئوپلیتیکی جهان به شمار می‌رود. بخش قابل توجهی از تجارت انرژی جهان از این منطقه عبور میکند و هرگونه تنش در آن می‌تواند بر بازارهای جهانی تأثیر مستقیم بگذارد. به همین دلیل، موضوع هرمز در مذاکرات اخیر به یکی از محورهای اصلی گفت‌وگوها تبدیل شده است.