به گزارش ایرتانیوز، حسن نتاج صلحدار در گفت‌وگوی اختصاصی، درباره دلایل افزایش محسوس قیمت دارو و ادامه کمبود برخی اقلام اظهار کرد: یکی از مسائل جدی که امروز در حوزه دارو با آن مواجه هستیم، برداشته‌شدن ارز ترجیحی است؛ تصمیمی که موجب شد قیمت بخش قابل توجهی از داروها افزایش پیدا کند.
وی افزود: پیش از اینکه ارز ترجیحی در این حوزه حذف شود، مجلس به دولت هشدار داده بود که اجرای این تصمیم بدون فراهم‌کردن الزامات و حمایت‌های جایگزین، در ماه‌های بعد مشکلات فراوانی ایجاد خواهد کرد.
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس ادامه داد: اکنون در ماه ششم سال قرار داریم و همان هشدارهایی که از قبل داده شده بود، آثار خود را نشان داده است. متأسفانه دولت نسبت به این موضوع آن‌گونه که باید و شاید احتیاط و توجه لازم را نداشت.
حذف ارز ترجیحی با جنگ و تورم همزمان شد
نتاج صلحدار گفت: مسئله فقط حذف ارز ترجیحی نبود؛ این تصمیم تقریباً همزمان با شرایط جنگی و تورمی قرار گرفت و مجموعه این عوامل فشار مضاعفی بر زنجیره تأمین دارو وارد کرد.
وی افزود: جنگ نیز آثار اقتصادی خودش را به همراه آورد و در کنار آن، محدودیت‌های ناشی از تحریم و محاصره اقتصادی تشدید شد. وقتی کشتی‌ها نمی‌توانند به راحتی پهلو بگیرند و مواد اولیه با دشواری بیشتری به دست تولیدکننده می‌رسد، طبیعی است که هزینه تولید و تأمین دارو افزایش پیدا کند.
نماینده مجلس ادامه داد: در برخی موارد مواد اولیه دیر به دست تولیدکننده می‌رسد و در برخی موارد اساساً دسترسی به آن با مشکل مواجه می‌شود؛ مجموعه این اتفاقات امروز به یکی از دلایل اصلی وضعیت نابسامان بازار دارو تبدیل شده است.
فشار دارویی فقط متوجه بیماران عادی نیست
نتاج صلحدار تأکید کرد: مشکل امروز فقط مربوط به داروهای عمومی و روزمره مردم نیست؛ بیماران خاص و افرادی که به داروهای تخصصی و گران‌قیمت وابسته هستند، فشار به مراتب بیشتری تحمل می‌کنند.
وی از بیماران پیوندی، دیالیزی، سرطانی و مبتلایان به ام‌اس به عنوان گروه‌هایی نام برد که دسترسی مستمر و بدون وقفه به دارو برای آن‌ها اهمیت حیاتی دارد.
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس گفت: بسیاری از این بیماران داروهای گران‌قیمت مصرف می‌کنند و اگر دولت نتواند برای تأمین و قیمت این داروها راهکار فوری پیدا کند، فشار مالی بسیار سنگینی بر خانواده‌ها وارد خواهد شد.
وی افزود: سازمان غذا و دارو و وزارت بهداشت باید هرچه سریع‌تر در این زمینه به جمع‌بندی برسند و راهکاری عملی جلوی پای مردم قرار دهند.
مجلس بارها به وزیر بهداشت و تیم اقتصادی دولت اعتراض کرده است
نتاج صلحدار با اشاره به پیگیری‌های مجلس گفت: ما اعتراضات و تذکرات خود را به‌صورت مستمر مطرح کرده‌ایم؛ هم وزیر بهداشت و درمان، هم سازمان برنامه و بودجه و هم تیم اقتصادی دولت در جریان نگرانی‌های مجلس درباره وضعیت دارو قرار دارند.
وی ادامه داد: مسئله دارو دیگر به موضوعی تبدیل شده که نیازمند اقدام اجرایی فوری است و نمی‌توان آن را صرفاً با وعده یا جلسه حل کرد.
عضو کمیسیون بهداشت مجلس افزود: دولت اکنون به فکر ارائه متمم بودجه افتاده است و مجلس نیز در جایی که لازم باشد، آمادگی دارد به دولت کمک کند تا از این معضل عبور کنیم.
وی تأکید کرد: اگر دولت برای تأمین منابع حوزه سلامت و دارو به اصلاح بودجه یا مجوز جدید نیاز داشته باشد، مجلس می‌تواند در چارچوب قانون کمک کند؛ اما در کنار تأمین منابع، نحوه مدیریت این حوزه نیز باید اصلاح شود.
«بخش مهمی از مشکل دارو، سوءمدیریت است»
نتاج صلحدار تصریح کرد: نمی‌توان همه مشکلات امروز دارو را صرفاً به تحریم یا جنگ نسبت داد. یک بخش مهم مسئله ناشی از سوءمدیریت است.
وی افزود: بخش دیگری به حذف ارز ترجیحی بازمی‌گردد که مجلس از ابتدا درباره آن هشدار داده بود و بخش دیگر نیز تحت تأثیر شرایط جنگی و محدودیت‌های جدید در مسیر تأمین کالا و مواد اولیه شکل گرفته است.
نماینده مجلس ادامه داد: بنابراین امروز با چند عامل همزمان روبه‌رو هستیم؛ اما برخی از این مشکلات قابل پیشگیری بود اگر دولت پیش از اجرای تصمیمات اقتصادی، بیشتر به نظر کارشناسان و هشدارهای مجلس توجه می‌کرد.
دولت به هشدارها درباره ارز دارو توجه کافی نکرد
نتاج صلحدار گفت: دلسوزانی در مجلس بارها تأکید کردند که حداقل در حوزه دارو نباید در حذف ارز ترجیحی عجله شود و باید شرایط این حوزه متفاوت از سایر کالاها دیده شود.
وی افزود: ما نیز از همین دیدگاه حمایت کردیم و تأکید داشتیم که دارو کالایی نیست که بتوان بدون ایجاد سازوکار جایگزین، حمایت ارزی آن را کنار گذاشت.
عضو کمیسیون بهداشت مجلس گفت: متأسفانه این هشدارها به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفت و امروز بخشی از پیامدهای آن را در افزایش قیمت و دشوارترشدن دسترسی بیماران مشاهده می‌کنیم.
پرداخت از جیب مردم نه‌تنها کم نشده، بلکه بیشتر شده است
نتاج صلحدار در ادامه درباره عملکرد بیمه‌ها و افزایش سهم پرداخت مستقیم مردم برای دارو و درمان اظهار کرد: من در شرایط فعلی نمی‌توانم از طرف دولت تضمینی ببینم که سهم پرداخت مردم کاهش پیدا کند.
وی افزود: متأسفانه چیزی که در عمل مشاهده می‌کنیم، روندی معکوس است؛ یعنی هزینه‌ای که مردم مستقیماً از جیب خود برای دارو و درمان پرداخت می‌کنند، روزبه‌روز بیشتر می‌شود.
نماینده مجلس گفت: دولت تاکنون نتوانسته سازوکاری ایجاد کند که حداقل جلوی افزایش بیشتر این سهم را بگیرد.
وی تصریح کرد: امروز دارو به‌طور مستمر گران‌تر می‌شود و مردم ناچارند سهم بیشتری از هزینه دارویی خود را شخصاً پرداخت کنند.
«مردم حق دارند از گرانی دارو گلایه کنند»
نتاج صلحدار با تأکید بر اینکه اعتراض مردم نسبت به افزایش هزینه دارو قابل درک است، گفت: گله مردم در این زمینه کاملاً به‌حق است.
وی افزود: وقتی خانواده‌ای با همان درآمد قبلی مجبور است هر بار مبلغ بیشتری برای دارو بپردازد، طبیعی است که نسبت به شرایط موجود معترض باشد.
عضو کمیسیون بهداشت مجلس تصریح کرد: دولت باید با جدیت در برابر این وضعیت بایستد و نظارت مؤثری بر بازار دارو ایجاد کند.
وی گفت: نمی‌توان پذیرفت افزایش قیمت در این حوزه بدون کنترل ادامه پیدا کند و در نهایت تمام بار مالی آن بر دوش بیمار قرار گیرد.
نظارت بر بازار دارو کافی نیست
نتاج صلحدار در ادامه با انتقاد از وضعیت نظارت اظهار کرد: یکی از مشکلات امروز این است که نظارت کافی بر روند افزایش قیمت‌ها وجود ندارد و ضعف مدیریت نیز به تشدید شرایط کمک کرده است.
وی افزود: افزایش قیمت دارو فقط ناشی از تورم عمومی نیست و باید بررسی شود چه میزان از این گرانی به ضعف مدیریت، نحوه تأمین، قیمت‌گذاری و نظارت بازمی‌گردد.
نماینده مجلس تأکید کرد: دولت باید در این حوزه تجدیدنظر جدی انجام دهد؛ زیرا ادامه وضعیت فعلی به معنای افزایش مداوم هزینه سلامت برای مردم خواهد بود.
نتاج صلحدار: گرانی خدمات تشخیصی مردم را به «فرار از درمان» کشانده است
حسن نتاج صلحدار در ادامه این گفت‌وگوی اختصاصی، با اشاره به افزایش شدید هزینه خدمات تشخیصی، آزمایشگاهی و درمانی اظهار کرد: یکی از مشکلات جدی امروز حوزه سلامت این است که بالا رفتن هزینه‌های تشخیص باعث شده بخشی از بیماران مراجعه به‌موقع برای درمان را به تعویق بیندازند و همین تأخیر، بیماری را در مراحل بعدی پیچیده‌تر و پرهزینه‌تر میکند.
وی افزود: اخیراً در جلساتی که درباره وضعیت آزمایشگاه‌ها و خدمات تشخیصی برگزار شده، این موضوع مورد بررسی قرار گرفته و مشخص است که برای حل آن فقط یک اقدام مالی کافی نیست، بلکه همزمان باید فرهنگ‌سازی، آگاهی‌بخشی و اصلاح مسیر دسترسی مردم به خدمات درمانی دنبال شود.
بخشی از مردم به دلیل هزینه‌ها از درمان فرار می‌کنند
نتاج صلحدار گفت: امروز در برخی شهرها و مناطق، مردم به دلیل مشکلات معیشتی مراجعه خود را برای تشخیص و درمان به تأخیر می‌اندازند و به نوعی شاهد «فرار از درمان» هستیم.
وی افزود: فردی که توان پرداخت هزینه آزمایش، تصویربرداری یا مراجعه پزشکی را ندارد، ممکن است تا زمانی که بیماری شدیدتر نشده به مراکز درمانی مراجعه نکند و همین مسئله خطر بیماری و هزینه درمان را در آینده چند برابر میکند.
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس ادامه داد: در برخی موارد حتی بیمار در حوزه درمان نوعی خودسانسوری میکند؛ یعنی به دلیل اینکه می‌داند مراجعه به پزشک و انجام آزمایش‌ها برای او هزینه دارد، علائم و مشکل خود را نادیده می‌گیرد و درمان را عقب می‌اندازد.
وی تأکید کرد: این وضعیت یکی از معضلات جدی نظام سلامت است و اگر برای آن چاره‌اندیشی نشود، هم به سلامت مردم آسیب می‌زند و هم هزینه‌های بیشتری در مراحل بعدی به دولت و بیمه‌ها تحمیل میکند.
تأخیر در تشخیص، بیماری را به مرحله پرهزینه‌تر می‌رساند
نتاج صلحدار با بیان اینکه تشخیص زودهنگام یکی از مهم‌ترین عوامل کاهش هزینه و شدت بیماری است، اظهار کرد: اگر بیماری در مرحله ابتدایی تشخیص داده شود، در بسیاری از موارد امکان درمان ساده‌تر، ارزان‌تر و سریع‌تر وجود دارد.
وی ادامه داد: اما اگر بیمار به دلیل مشکلات اقتصادی مراجعه نکند، ممکن است یک بیماری که در مراحل اولیه با درمان محدود قابل کنترل بود، پیشرفت کند و در نهایت به درمان‌های سنگین‌تر یا حتی جراحی نیاز پیدا کند.
عضو کمیسیون بهداشت مجلس گفت: این مسئله مانند زخمی است که اگر در زمان مناسب به آن رسیدگی نشود، عفونی می‌شود و در مرحله بعد نیازمند مداخله جدی‌تر خواهد بود.
وی افزود: در حوزه سلامت نیز همین قاعده وجود دارد؛ اگر تشخیص و درمان زودهنگام انجام نشود، خطر بیماری بیشتر و هزینه‌ای که در نهایت باید از سوی بیمار، بیمه یا دولت پرداخت شود چند برابر خواهد شد.
پزشک خانواده می‌تواند جلوی بخشی از هزینه‌های سنگین را بگیرد
نتاج صلحدار در ادامه به نقش پزشک خانواده اشاره کرد و گفت: یکی از مسیرهایی که می‌تواند به تشخیص زودهنگام و هدایت صحیح بیمار کمک کند، توسعه واقعی پزشک خانواده است.
وی افزود: در روستاهای کشور، ساختار پزشک خانواده تا حد زیادی وجود دارد و مردم می‌توانند از این ظرفیت برای مراجعه اولیه، غربالگری و تشخیص مشکلات خود استفاده کنند.
نماینده مجلس ادامه داد: در شهرها نیز پزشک خانواده در برخی مناطق و شهرها مستقر شده، اما هنوز بسیاری از شهرها از پوشش کامل این طرح برخوردار نیستند.
وی گفت: هرجا پزشک خانواده به شکل صحیح مستقر باشد، می‌تواند نقش راهنما را برای بیمار ایفا کند؛ یعنی پیش از آنکه بیماری جدی شود، فرد را بررسی کرده و در صورت نیاز به سطح تخصصی‌تر ارجاع دهد.
همه شهرها هنوز پزشک خانواده ندارند
نتاج صلحدار تأکید کرد: یکی از مشکلات این است که اجرای پزشک خانواده هنوز در سراسر کشور یکسان و کامل نیست.
وی افزود: در مناطقی که این طرح اجرا نشده، مردم برای بسیاری از مشکلات مستقیماً به مراکز تخصصی یا بخش خصوصی مراجعه می‌کنند و همین موضوع می‌تواند هزینه‌های درمان را افزایش دهد.
عضو کمیسیون بهداشت مجلس گفت: اگر پزشک خانواده در شهرها به شکل کامل و استاندارد اجرا شود، می‌تواند بخش قابل توجهی از مراجعات غیرضروری را کاهش دهد و در عین حال بیمارانی را که واقعاً نیازمند خدمات تخصصی هستند سریع‌تر به مسیر مناسب هدایت کند.
آگاهی‌بخشی مردم باید همزمان با اصلاح ساختار درمان انجام شود
نتاج صلحدار با اشاره به ضرورت فرهنگ‌سازی اظهار کرد: در کنار توسعه زیرساخت‌ها، مردم نیز باید نسبت به اهمیت مراجعه به‌موقع، انجام آزمایش‌های ضروری و پیگیری علائم بیماری آگاه شوند.
وی افزود: این فرهنگ‌سازی باید از سوی وزارت بهداشت، دانشگاه‌های علوم پزشکی و افراد متخصص انجام شود تا مردم بدانند چه زمانی باید مراجعه کنند و از چه مسیری خدمات مورد نیاز خود را دریافت کنند.
نماینده مجلس ادامه داد: البته نمی‌توان فقط از مردم خواست برای درمان مراجعه کنند، در حالی که هزینه‌ها برای آن‌ها قابل تحمل نباشد. فرهنگ‌سازی زمانی اثرگذار است که همزمان دسترسی اقتصادی به خدمات نیز فراهم شود.
بخش دولتی باید فعال‌تر شود
نتاج صلحدار در ادامه راهکار کاهش فشار هزینه‌ها را تقویت بخش دولتی سلامت دانست و گفت: مردم باید بیشتر به سمت ظرفیت‌های دولتی هدایت شوند و این ظرفیت‌ها نیز باید آن‌قدر تقویت شوند که پاسخگوی نیاز واقعی جامعه باشند.
وی افزود: پزشکان و مراکز درمانی دولتی می‌توانند نقش مهمی در کاهش پرداخت از جیب مردم داشته باشند، اما لازمه آن این است که امکانات، نیروی انسانی و منابع لازم در اختیارشان قرار گیرد.
عضو کمیسیون بهداشت مجلس تصریح کرد: نمی‌توان از بخش دولتی انتظار خدمات گسترده داشت اما مطالبات پزشکان، مراکز درمانی یا آزمایشگاه‌های طرف قرارداد را به‌موقع پرداخت نکرد.
بدهی بیمه‌ها به مراکز درمانی زنجیره سلامت را مختل میکند
نتاج صلحدار با اشاره به نقش بیمه‌ها گفت: بخشی از مشکلات مراکز درمانی و آزمایشگاهی به مطالباتی بازمی‌گردد که از بیمه‌ها دارند.
وی افزود: اگر بیمه‌ها مطالبات مراکز درمانی، پزشکان و آزمایشگاه‌ها را با تأخیر پرداخت کنند، طبیعتاً این مجموعه‌ها نیز برای ادامه فعالیت و تأمین هزینه‌های خود با مشکل مواجه خواهند شد.
نماینده مجلس تأکید کرد: بنابراین در کنار حمایت از مردم، باید مراکز ارائه‌دهنده خدمات نیز مورد حمایت قرار گیرند و مطالبات آن‌ها از بیمه‌ها به شکل منظم پرداخت شود.
وی گفت: اگر این زنجیره مالی اصلاح نشود، فشار در نهایت دوباره به بیمار برمی‌گردد؛ زیرا مراکز درمانی نیز برای جبران هزینه‌های خود ناچار می‌شوند قیمت خدمات را افزایش دهند یا خدمات محدودتری ارائه کنند.
وزارت بهداشت به یک مدیریت یکپارچه و روان نیاز دارد
نتاج صلحدار در جمع‌بندی این بخش از سخنان خود اظهار کرد: به اعتقاد من وزارت بهداشت باید با یک مدیریت یکپارچه، منسجم و روان، مجموعه این مسائل را به صورت همزمان دنبال کند.
وی افزود: موضوع دارو، پزشک خانواده، خدمات تشخیصی، مطالبات بیمه‌ها، وضعیت مراکز دولتی و هزینه‌های پرداختی مردم به هم مرتبط هستند و نمی‌توان هرکدام را جدا از دیگری مدیریت کرد.
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس تأکید کرد: وزارت بهداشت باید هم مردم را آگاه کند، هم مسیر دریافت خدمات را اصلاح کند، هم ظرفیت بخش دولتی را افزایش دهد و هم مراکز درمانی و پزشکان را در دریافت مطالباتشان از بیمه‌ها حمایت کند.
وی خاطرنشان کرد: اگر این اقدامات به شکل هماهنگ انجام نشود، مشکل همچنان باقی خواهد ماند و حتی ممکن است روزبه‌روز شدیدتر شود.
نتاج صلحدار در پایان هشدار داد: اگر امروز به مسئله گرانی تشخیص و فرار مردم از درمان رسیدگی نکنیم، نه‌تنها مشکل حل نمی‌شود، بلکه بیماری‌ها دیرتر تشخیص داده می‌شوند و در آینده هم مردم و هم دولت مجبور خواهند شد هزینه بسیار سنگین‌تری برای درمان پرداخت کنند.