به گزارش ایرتانیوز، روز جمعه، کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر انگلیس، و امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، پس از رایزنی درباره تحولات منطقه، بیانیه‌ای مشترک منتشر کردند. دو طرف در این بیانیه تنگه هرمز را یکی از مهم‌ترین شریان‌های اقتصاد جهانی دانستند و بر ضرورت تضمین امنیت کشتیرانی تأکید کردند. همچنین اعلام شد که سلطنت عمان برای تأمین امنیت آب‌های سرزمینی خود و تسهیل عبور ایمن کشتی‌ها با لندن و پاریس همکاری خواهد کرد؛ موضوعی که از نگاه ناظران، نشانه تلاش اروپا برای ایفای نقش پررنگ‌تر در امنیت دریایی خلیج فارس است.
ساعاتی پس از انتشار این بیانیه، امانوئل مکرون از تغییر آرایش نیروهای دریایی فرانسه در منطقه خبر داد و گفت: «دو شناور مین‌روب، دو ناوچه و یک هواپیمای گشت دریایی در منطقه مستقر شده‌اند تا در تأمین امنیت تردد و تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز نقش داشته باشند.» وی همچنین تأکید کرد: «ناو هواپیمابر شارل دوگل به بندر تولون بازمی‌گردد، اما بخشی از شناورها و تجهیزات پشتیبانی همچنان در منطقه باقی خواهند ماند و در صورت نیاز در کنار شرکای بین‌المللی عمل خواهند کرد.»
این مواضع با واکنش تهران همراه شد. کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تنگه هرمز میدان نمایش نظامی قدرت‌های فرامنطقه‌ای نیست و ایران به‌عنوان یک قدرت مسئول و ضامن امنیت این آبراه، نسبت به هرگونه حرکت نظامی در این منطقه حساس هشدار می‌دهد.» وی همچنین تأکید کرد: «امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز باید توسط کشورهای ساحلی تأمین شود و ورود بازیگران خارجی به این حوزه می‌تواند پیامدهای خطرناکی به همراه داشته باشد.» او در پایان نیز هشدار داد: «بحران‌سازان باید مسئول پیامدهای اقدامات و ماجراجویی‌های خود باشند و این هشدار ایران کاملاً جدی است.»
تقابل این مواضع نشان می‌دهد اختلاف اصلی میان ایران و کشورهای غربی، نه بر سر اهمیت تنگه هرمز، بلکه درباره شیوه تأمین امنیت آن است. کشورهای اروپایی افزایش حضور نظامی خود را راهکاری برای حفاظت از تجارت جهانی و آزادی کشتیرانی می‌دانند، اما تهران معتقد است حضور قدرت‌های فرامنطقه‌ای خود می‌تواند به افزایش تنش و بی‌ثباتی منجر شود.
فرانسه نیز با اعزام شناورهای مین‌روب و ناوچه‌ها، تنها به دنبال یک مأموریت عملیاتی نیست؛ این اقدام حامل پیامی سیاسی نیز هست. پاریس تلاش میکند نشان دهد اروپا همچنان بازیگری مؤثر در معادلات امنیتی خلیج فارس است و قصد ندارد مدیریت این پرونده را به‌طور کامل به آمریکا واگذار کند.
در مقابل، هشدار ایران را باید در چارچوب راهبرد بلندمدت جمهوری اسلامی برای حفظ موازنه امنیتی منطقه ارزیابی کرد. تهران طی سال‌های گذشته همواره بر این اصل تأکید کرده که امنیت خلیج فارس باید با مشارکت کشورهای ساحلی تأمین شود و هرگونه افزایش حضور نظامی خارجی، معادلات امنیتی منطقه را پیچیده‌تر خواهد کرد.
اهمیت این رقابت زمانی روشن‌تر می‌شود که بر اساس آمار اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت و فرآورده‌های نفتی، معادل نزدیک به ۲۰ درصد مصرف روزانه نفت جهان، از تنگه هرمز عبور میکند. همچنین حدود یک‌پنجم تجارت جهانی گاز طبیعی مایع (LNG) نیز از این مسیر انجام می‌شود؛ موضوعی که هرگونه تنش در این آبراه را مستقیماً به بازار جهانی انرژی پیوند می‌دهد.
تحولات اخیر نشان می‌دهد تنگه هرمز بار دیگر به صحنه رقابت هم‌زمان دیپلماسی و قدرت‌نمایی نظامی تبدیل شده است. اگرچه در شرایط کنونی نشانه‌ای از تقابل مستقیم دیده نمی‌شود، اما ادامه این روند می‌تواند بر معادلات امنیتی منطقه، هزینه حمل‌ونقل دریایی و بازار جهانی انرژی تأثیرگذار باشد؛ مسئله‌ای که اهمیت این آبراه راهبردی را بیش از پیش نمایان میکند.
گزارش اختصاصی ایرتانیوز
از آرایش جدید نظامی فرانسه در تنگه تا هشدار صریح ایران
تهران - ایرتانیوز - هم‌زمان با افزایش تحرکات دیپلماتیک و نظامی غرب در خلیج فارس، تنگه هرمز بار دیگر به کانون رقابت‌های ژئوپلیتیکی تبدیل شده است. انتشار بیانیه مشترک انگلیس و فرانسه درباره امنیت این آبراه، اعلام استقرار تجهیزات دریایی جدید از سوی پاریس و واکنش صریح تهران، نشان می‌دهد اختلاف دیدگاه‌ها درباره نحوه تأمین امنیت تنگه هرمز وارد مرحله تازه‌ای شده است.
