به گزارش ایرتانیوز، بر اساس آمارها، ارزش میلیاردی داروهای بلااستفاده در خانههای ایرانی که بخش بزرگی از آن مستقیماً در سطل زباله ریخته میشود؛ یکی از اصلیترین دلایل تجمع دارو در خانهها، «عدم تکمیل دوره درمان» توسط بیماران است؛ وضعیتی که در آن بیمار با بهبودی نسبی، مصرف دارو را قطع میکند.
دارو محصولی استراتژیک و هزینهبر است که برای تولید آن ارز دولتی و یارانههای سنگین اختصاص مییابد، اما بخشی از این زنجیره در خانهها قطع میشود؛ خرید دارو به صورت جعبهای به جای تعداد نیاز نیز یکی از عادتهای غلطی است که باعث میشود مقدار زیادی از قرصها تا زمان انقضا در کمدها و کابینت آشپزخانه باقی بماند؛ بسیاری از مراجعان به داروخانه ها، اصرار دارند که دارو را به صورت بسته کامل دریافت کنند، حتی اگر پزشک تنها چند عدد از آن را برای یک دوره کوتاه تجویز کرده باشد.
اکرم صانعی خانم خانهداری که بخشی از آشپزخانهاش را به داروها اختصاص داده، میگوید: همیشه میترسم شبانه کسی مریض شود و دستمان خالی بماند؛ برای همین همیشه جعبههای مسکن و آنتیبیوتیک اضافی میخرم.
رسوب ۱۵ همت دارو در خانهها
این نوع رویکرد ذخیرهسازی پیشگیرانه، نه تنها کمکی به سلامت نمیکند، بلکه فرد را با ریسک بالای مصرف داروهای تاریخگذشته مواجه خواهد کرد.
دکتر علیرضا رییسی معاون بهداشت وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در خصوص فرهنگ مصرف دارو در کشور و هدررفت این سرمایه ارزشمند به خبرنگار ایرنا گفت: حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد داروهای تجویزی برای بیماران اضافی است.
وی با تبیین وضعیت الگوی مصرف دارو در کشور، به چالش انباشت دارو در منازل اشاره کرد و اظهار داشت: برآوردهای ما نشان میدهد رقمی نزدیک به ۱۵ همت (۱۵ هزار میلیارد تومان) دارو در خانههای مردم رسوب کرده است که این حجم عظیم سرمایه، ناشی از تجویزهای بیش از حد و نابجا یا درخواستهای غیرمنطقی مراجعان برای ذخیرهسازی دارو است.
دکتر رییسی با بیان اینکه اگر در این حوزه صرفهجویی نه به معنای کمفروشی بلکه به معنای تجویز و تهیه دارو به اندازه مدت موردنیاز درمان انجام شود، میتوان منابع قابلتوجهی را مدیریت کرد.
به گفته وی، اگر بیماری به اندازه هفت روز آنتی بیوتیک نیاز دارد نباید برای وی به اندازه ۱۰ روز تجویز کرد؛ یا زمانیکه یک نفر برای یک ماه دارو گرفته، نباید هر ۱۵ روز به اندازه یک ماه به وی دارو بدهند، اینها اضافی است و باید کم شود.
میانگین هزینه سالانه مصرف دارو (نسخهها) در ایران ۵۰ دلار است
رئیسی با ابراز نگرانی از آمار بالای مصرف برخی گروههای دارویی، تصریح کرد: مصرف آنتیبیوتیکها در ایران به طرز غیرمعمولی بالاست که این روند منجر به شکلگیری مقاومت شدید میکروبی نسبت به این داروها شده است؛ همچنین مصرف مسکنها نیز در ردیف بالایی قرار دارد که نیازمند ساماندهی جدی در نظام تجویز و مصرف است.
معاون وزیر بهداشت در ادامه به مقایسه آماری وضعیت ایران با استانداردهای جهانی پرداخت و خاطرنشان کرد: در حالی که میانگین اقلام دارویی در هر نسخه در کشورهای توسعهیافته زیر عدد ۳ (حدود ۲.۵ قلم) است، این رقم در ایران به بالای ۴ قلم میرسد که نشاندهنده فاصله معنادار با الگوهای جهانی است.
وی همچنین میانگین هزینه سالانه مصرف دارو(سرانه) در نسخههای ایرانی را حدود ۵۰ دلار برآورد کرد.
رئیسی راهکار برونرفت از این وضعیت را اجرای دقیق پروتکلهای درمانی دانست و تأکید کرد: برای کاهش تعداد اقلام دارو در هر نسخه و جلوگیری از هدررفت منابع، ضروری است که تجویز دارو صرفاً بر اساس راهنماهای بالینی (گایدلاینها) و با رویکرد «تجویز منطقی دارو» انجام شود.
وی یادآور شد: کنترل مصرف آنتیبیوتیکها و اصلاح الگوی نسخه نویسی، نه تنها بار مالی سنگینی را از دوش نظام سلامت و خانوادهها برمیدارد، بلکه از بروز بحرانهای بهداشتی نظیر بیاثر شدن داروها در برابر باکتریها جلوگیری خواهد کرد.