جنگ بعدی ایران و آمریکا چگونه می‌تواند رقم بخورد؟

به گزارش ایرتانیوز، تحولات هفته‌های اخیر نشان می‌دهد اگرچه فضای میدانی نسبت به روزهای اوج درگیری آرام‌تر شده، اما بسیاری از عوامل ایجادکننده بحران همچنان پابرجاست. اختلاف بر سر تحریم‌ها، پرونده هسته‌ای، امنیت تنگه هرمز، حضور نیروهای خارجی در منطقه و رقابت‌های ژئوپلیتیکی، همچنان از مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر روابط ایران و غرب به شمار می‌روند.
در همین چارچوب، برخی تحلیلگران معتقدند در صورت ازسرگیری درگیری، جنگ آینده صرفاً به تبادل حملات موشکی محدود نخواهد شد و احتمال دارد دامنه آن به حوزه‌های اقتصادی، سایبری، دریایی و زیرساختی نیز کشیده شود. تجربه جنگ‌های اخیر نیز نشان داده است که مراکز انرژی، شبکه‌های حمل‌ونقل و زیرساخت‌های حیاتی می‌توانند در کنار اهداف نظامی، در معرض تهدید قرار گیرند.
یکی دیگر از سناریوهای مطرح‌شده، گسترش جغرافیایی بحران است. برخی ارزیابی‌ها بر این باورند که در صورت تشدید تنش، علاوه بر خلیج فارس، مناطقی مانند دریای سرخ و شرق مدیترانه نیز ممکن است بیش از گذشته تحت تأثیر قرار گیرند؛ موضوعی که می‌تواند امنیت کشتیرانی و تجارت جهانی را با چالش روبه‌رو کند.
از منظر اقتصادی، هرگونه بی‌ثباتی در مسیرهای انتقال انرژی، پیامدهایی فراتر از منطقه خواهد داشت. بر اساس داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، حدود یک‌پنجم نفت جهان از تنگه هرمز عبور می‌کند و هرگونه اختلال در این مسیر، می‌تواند به افزایش قیمت نفت، رشد هزینه بیمه کشتی‌ها و نوسان بازارهای جهانی منجر شود.
در سطح سیاسی نیز بسیاری از ناظران معتقدند رفتار بازیگران منطقه‌ای در صورت وقوع بحران جدید، می‌تواند با گذشته متفاوت باشد. کشورهای منطقه طی سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند میان حفظ روابط با غرب و جلوگیری از گسترش درگیری در همسایگی خود توازن برقرار کنند، هرچند میزان و نوع نقش‌آفرینی آن‌ها به شرایط هر بحران بستگی خواهد داشت.
در کنار این سناریوها، برخی گزارش‌های تحلیلی از احتمال افزایش عملیات سایبری، جنگ اطلاعاتی، خرابکاری و رقابت‌های امنیتی سخن می‌گویند؛ ابزارهایی که در سال‌های اخیر به بخش مهمی از منازعات میان دولت‌ها تبدیل شده‌اند و می‌توانند بدون آغاز یک جنگ تمام‌عیار، هزینه‌های قابل‌توجهی به طرفین تحمیل کنند.
با این حال، در برابر این سناریوها، یک واقعیت مهم نیز وجود دارد؛ هزینه‌های سنگین یک درگیری گسترده برای همه بازیگران. تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که هر موج تنش، بازار انرژی، تجارت جهانی، حمل‌ونقل دریایی و اقتصاد کشورهای منطقه را تحت تأثیر قرار می‌دهد و همین مسئله انگیزه‌ای برای جلوگیری از گسترش بحران ایجاد می‌کند.
در نهایت، آینده منطقه بیش از آنکه به یک عامل واحد وابسته باشد، به مجموعه‌ای از تصمیم‌های سیاسی، محاسبات امنیتی و تحولات دیپلماتیک گره خورده است. از این رو، هرچند سناریوهای مختلفی درباره آینده مطرح می‌شود، اما تحقق یا عدم تحقق آن‌ها به رفتار بازیگران و روند تحولات در ماه‌های پیش رو بستگی خواهد داشت.