راه نجات یا درمان موقت؛ بارورسازی ابرها زیر ذره‌بین کارشناسان

تهران - ایرتانیوز - با افزایش تقاضای جهانی برای آب در بحران اقلیمی کنونی، کشورهای بیشتری به سراغ فناوری قدیمی بارورسازی ابرها می‌روند که هدفش کنترل زمان و مکان بارش است.

به گزارش ایرتانیوز، بر اساس اعلام سازمان جهانی هواشناسی، اکنون عملیات موسوم به بارورسازی ابرها در بیش از ۵۰ کشور جهان انجام می‌شود. در کنار آمریکا و چین که بزرگ‌ترین برنامه اصلاح آب‌وهوا در جهان را دارند، کشورهایی مانند فرانسه، روسیه، هند و عربستان سعودی نیز این فناوری را آزمایش کرده‌اند.

ایران نیز برای مقابله با شدیدترین خشکسالی چند دهه اخیر، ابرها را با مواد شیمیایی بارور کرده است. در هند هم تلاش‌هایی برای استفاده از این روش به‌منظور کاهش آلودگی هوای دهلی انجام شد که نتایج آن چندان موفقیت‌آمیز نبود.

برای بسیاری از کشورها، استقبال از عملیات بارورسازی ابرها ناشی از نیاز به افزایش منابع آب است، زیرا تقاضای جهانی در بحبوحه بحران آب‌وهوا همچنان رو به افزایش است. برخی دیگر به دنبال استفاده از بارورسازی ابرها برای پراکنده کردن مه در فرودگاه‌ها، مقابله با آلودگی هوا، کاهش خسارت تگرگ یا حتی دستکاری آب و هوا برای رویدادهای بزرگ، مانند المپیک تابستانی ۲۰۰۸ در پکن، بوده‌اند.

بارورسازی ابرها چگونه است؟

در این روش، ذرات بسیار ریز — معمولا «یدید نقره» — به درون ابرهای موجود تزریق می‌شود تا توان آن‌ها برای تولید باران یا برف افزایش یابد. این فرآیند از نظر جغرافیایی و زمانی محدود است و برآورد می‌شود در بلندمدت بین پنج تا ۱۵ درصد به میزان بارش محلی اضافه کند.
با این حال، این فناوری از زمان آغاز آزمایش‌ها در دهه ۱۹۴۰ همواره با جنجال همراه بوده و نگرانی‌هایی درباره پیامدهای زیست‌محیطی و حتی تنش‌های منطقه‌ای مطرح شده است.

چرا این روش دوباره مورد توجه قرار گرفته است؟

آگوستوس دوریکو، مدیرعامل شرکت «رین‌میکر» مستقر در کالیفرنیا اظهار کرد: دو عامل اصلی موجب توجه دوباره به این فناوری شده که شامل نوسانات شدید اقلیمی و کاهش منابع آب است که کشورها را ناچار به راه‌حل‌های خلاقانه‌تر می‌کند و همچنین پیشرفت‌های فناورانه در سال‌های اخیر که امکان اندازه‌گیری دقیق و آنی تاثیر عملیات بارورسازی را فراهم کرده است.

به گفته وی، علاقه به این فناوری در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ کاهش یافته بود، زیرا اندازه‌گیری دقیق میزان بارش ناشی از این عملیات دشوار بود، اما اکنون فناوری‌های نوین امکان ارزیابی دقیق‌تر را فراهم کرده‌اند.

شرکت «رین‌میکر» که هدفش مقابله با خشکی فزاینده غرب آمریکاست، در ماه‌های اخیر رشد سریعی داشته و تعداد کارکنانش از ۱۹ نفر در ابتدای ۲۰۲۵ به ۱۲۰ نفر رسیده و پروژه‌های این شرکت بیشتر بر برف‌سازی ابرها تا باران‌سازی ابرها متمرکز است. در آمریکا، شرکت‌های دیگری نیز در این حوزه فعال‌ هستند، هرچند برخی ایالت‌ها از جمله فلوریدا و تنسی فعالیت‌های اصلاح آب‌وهوا را ممنوع کرده‌اند.