به گزارش ایرتانیوز، آسیبهای وارد شده به برخی بناهای تاریخی ثبت جهانی اصفهان در پی رخدادهای اخیر، بار دیگر موضوع مصونیت میراث فرهنگی در شرایط درگیریهای نظامی را به یکی از دغدغههای جدی جامعه جهانی تبدیل کرده است. مجموعه تاریخی اصفهان که شامل میدان نقش جهان، کاخ چهلستون و بخشهایی از دولتخانه صفوی است، از مهمترین کانونهای میراث فرهنگی ثبتشده ایران در فهرست جهانی یونسکو به شمار میرود؛ آثاری که نهتنها سرمایه تاریخی یک ملت بلکه بخشی از میراث مشترک بشریت محسوب میشوند و بر اساس کنوانسیونهای بینالمللی باید از هرگونه آسیب در شرایط جنگ و بحران مصون بمانند.
گزارشها و ارزیابیهای اولیه حاکی از آن است که در پی حمله هوایی به ساختمان استانداری اصفهان، آثار موج انفجار به بخشهایی از دو پایگاه جهانی میدان نقش جهان و کاخ موزه چهلستون و دولتخانه صفوی وارد شده است؛ موضوعی که از منظر حقوق بینالملل فرهنگی، تنها یک حادثه محلی تلقی نمیشود بلکه میتواند مصداق نقض قواعد شناختهشده حفاظت از میراث فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه باشد. کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه و اسناد تکمیلی آن صراحتاً دولتها را موظف میکند از هرگونه اقدامی که موجب آسیب مستقیم یا غیرمستقیم به آثار فرهنگی برجسته میشود خودداری کنند.
در چنین شرایطی، طرح پرسش درباره مسئولیت نهادهای بینالمللی و ضرورت پیگیری حقوقی این موضوع اهمیت مضاعفی یافته است. آیا نظام جهانی حفاظت از میراث فرهنگی قادر است در برابر چنین رخدادهایی واکنش مؤثر نشان دهد؟ و چه سازوکارهایی برای پیگیری حقوقی و جلب توجه افکار عمومی جهانی نسبت به این مسئله وجود دارد؟ برای بررسی این ابعاد، با سیدمحمد بهشتی شیرازی، عضو شورای عالی میراث فرهنگی و از چهرههای شناختهشده حوزه حفاظت از میراث تاریخی، گفتگو کردهایم که مشروح آن را در ذیل از نظر میگذرانید.