به گزارش ایرتانیوز، سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در حاشیه نشست بریکس، در واکنش به مواضع امارات متحده عربی و برخی تحرکات منطقهای، اظهاراتی کمسابقه و صریح مطرح کرد.
او با اشاره به اینکه در سخنرانی رسمی خود نامی از امارات نبرده، گفت:
«من در سخنرانیام نام امارات متحده عربی را ذکر نکردم، به خاطر حفظ وحدت و ترجیح دادم به آن اشاره نکنم. اما در واقع باید بگویم که امارات مستقیماً در اقدام تجاوزکارانه علیه کشور من دخیل بود.»
عراقچی همچنین تصریح کرد:
«زمانی که این تجاوز آغاز شد، آنها حتی از محکوم کردن آن خودداری کردند.»
وزیر خارجه ایران در ادامه، اتهاماتی مستقیمتر را نیز مطرح کرد و گفت:
«آنها اجازه دادند از سرزمینشان برای شلیک توپخانه و تجهیزات علیه ما استفاده شود.»
او همچنین با اشاره به گزارشهایی درباره سفر بنیامین نتانیاهو به امارات در زمان جنگ افزود:
«همین دیروز فاش شد که نتانیاهو در زمان جنگ به امارات و ابوظبی سفر کرده بود. همچنین آشکار شد که آنها در این حملات مشارکت داشتهاند و شاید حتی مستقیماً علیه ما اقدام کرده باشند. بنابراین امارات شریک فعال این تجاوز است و هیچ تردیدی در این باره وجود ندارد.»
اهمیت این اظهارات فقط در لحن تند آن نیست، بلکه در تغییری است که در ادبیات رسمی تهران مشاهده میشود.
در ماههای گذشته، جمهوری اسلامی تلاش میکرد با وجود تنشهای گسترده منطقهای، سطح تقابل لفظی با برخی کشورهای جنوبی خلیج فارس را کنترل کند تا از گسترش دامنه بحران جلوگیری شود.
اما سخنان امروز عراقچی نشان میدهد تهران اکنون به این جمعبندی رسیده که بخشی از کشورهای منطقه، از موضع «بیطرفی» عبور کرده و عملاً وارد همکاری امنیتی و لجستیکی با ائتلاف آمریکا و اسرائیل شدهاند.
همین مسئله باعث شده ادبیات دیپلماتیک ایران نیز وارد مرحلهای صریحتر شود.
عراقچی در بخش دیگری از سخنان خود، پیام مهمی درباره موقعیت ایران در جنگ اخیر مطرح کرد و گفت:
«اکنون باید برای همگان روشن شده باشد که ایران شکستناپذیر است و هر زمان تحت فشار قرار گیرد، نیرومندتر و متحدتر از پیش ظاهر میشود.»
این جمله را باید یکی از کلیدیترین پیامهای راهبردی تهران در هفتههای اخیر دانست؛ پیامی که هم مخاطب خارجی دارد و هم مخاطب منطقهای.
در واقع، جمهوری اسلامی تلاش میکند این تصویر را تثبیت کند که باوجود فشارهای همزمان آمریکا، اسرائیل و برخی متحدان منطقهای آنها، نهتنها ساختار دفاعی و سیاسی ایران فرو نپاشیده، بلکه تهران همچنان توان اثرگذاری بر معادلات منطقه را حفظ کرده است.
وزیر خارجه ایران همچنین تأکید کرد:
«همانگونه که آمادهایم با تمام توان برای دفاع از آزادی و سرزمین خود بجنگیم، به همان اندازه نیز آماده پیگیری و پاسداری از دیپلماسی هستیم.»
این بخش از سخنان عراقچی نیز اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا نشان میدهد تهران همچنان تلاش میکند میان «اقتدار میدانی» و «فعال نگه داشتن مسیر دیپلماسی» توازن برقرار کند.
در واقع، پیام ایران این است که مقاومت در برابر فشار نظامی بهمعنای بستن مسیر مذاکره نیست، اما هرگونه گفتوگو باید بر پایه احترام و پذیرش حقوق ایران باشد.
عراقچی در ادامه گفت:
«هیچگونه راهحل نظامی برای هر موضوعی که به ایران مربوط باشد وجود ندارد.»
این موضع، پاسخی مستقیم به بخشی از جریانهای تندرو در آمریکا و اسرائیل است که همچنان بر افزایش فشار نظامی علیه ایران تأکید میکنند.
در هفتههای اخیر، مقامهای آمریکایی و اسرائیلی بارها از گزینههای نظامی، تشدید محاصره دریایی و حتی عملیات مستقیم علیه زیرساختهای ایران سخن گفتهاند، اما تهران تلاش میکند نشان دهد این مسیر نهتنها به نتیجه نرسیده، بلکه موجب افزایش هزینههای طرف مقابل شده است.
در همین چارچوب، عراقچی درباره تنگه هرمز نیز موضع مهمی مطرح کرد و گفت:
«از نظر ما، تنگه هرمز برای تمامی کشتیهای تجاری باز است، اما آنها باید با نیروهای دریایی ما همکاری کنند.»
او همچنین تصریح کرد:
«ما هیچ مانعی ایجاد نکردهایم؛ این آمریکاست که محاصره ایجاد کرده است.»
این موضعگیری، بخشی از تلاش ایران برای تغییر روایت غالب غرب درباره وضعیت تنگه هرمز است.
آمریکا و متحدانش تلاش کردهاند ایران را عامل اصلی تنشهای دریایی معرفی کنند، اما تهران تأکید دارد آنچه امروز امنیت کشتیرانی را مختل کرده، حضور نظامی آمریکا و محاصره دریایی تحمیلشده علیه ایران است.
از منظر تحلیلی، سخنان امروز عراقچی چند پیام مهم در خود داشت.
نخست، هشدار آشکار به کشورهای منطقه، بهویژه امارات، درباره هزینههای همراهی با پروژههای ضدایرانی.
دوم، تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی جنگ اخیر را نه یک شکست، بلکه نشانهای از توان بازدارندگی و ظرفیت مقاومت خود میداند.
و سوم، تلاش برای تثبیت این روایت که ایران، باوجود فشارهای سنگین، همچنان طرفی است که هم توان دفاعی دارد و هم مسیر دیپلماسی را باز نگه داشته است.
در همین چارچوب، عراقچی جملهای معنادار نیز مطرح کرد:
«ما ایرانیان هرگز در برابر هیچ فشار یا تهدیدی سر خم نمیکنیم، اما به زبان احترام پاسخ متقابل میدهیم.»
این موضع را باید ادامه همان راهبردی دانست که طی ماههای اخیر در سیاست رسمی جمهوری اسلامی دیده میشود؛ یعنی ترکیب مقاومت، بازدارندگی و دیپلماسی همزمان.
وزیر خارجه ایران در پایان نیز با اشاره به جنگ اخیر تأکید کرد:
«در این وضعیت شرمآور، ما متجاوز نیستیم؛ بلکه طرفی هستیم که مورد ظلم و تجاوز قرار گرفته است.»
این جمله، در واقع خلاصه روایت رسمی تهران از تحولات ماههای اخیر است؛ روایتی که تلاش میکند جمهوری اسلامی را در جایگاه کشوری نشان دهد که تحت فشار و تجاوز قرار گرفته، اما در برابر ائتلافی گسترده همچنان ایستاده و توان حفظ موقعیت راهبردی خود را دارد.
سخنان امروز عراقچی را باید یکی از صریحترین و مهمترین مواضع دیپلماتیک ایران از زمان آغاز جنگ اخیر دانست؛ مواضعی که نشان میدهد تهران اکنون با اعتمادبهنفس بیشتری درباره نقش برخی بازیگران منطقهای سخن میگوید و همزمان تلاش دارد این پیام را منتقل کند که فشار نظامی، محاصره دریایی و ائتلافهای منطقهای، نهتنها ایران را وادار به عقبنشینی نکرده، بلکه باعث شده جمهوری اسلامی با صراحت و انسجام بیشتری از مواضع خود دفاع کند.