به گزارش ایرتانیوز، شیوع هانتاویروس در کشتی کروز «اموی هوندیوس» که با حضور مسافران و خدمهای از ۲۸ کشور در حال سفر بود، به یکی از مهمترین نگرانیهای بهداشتی روزهای اخیر تبدیل شده است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، تاکنون دستکم سه نفر جان خود را از دست دادهاند و چند مسافر دیگر نیز بهصورت اضطراری برای درمان منتقل شدهاند. همزمان، عملیات گسترده ردیابی و قرنطینه مسافران در کشورهای مختلف آغاز شده است.
مسافرانی از بریتانیا، آمریکا، هلند، آلمان، فرانسه، کانادا، استرالیا، ژاپن، روسیه، هند و چندین کشور دیگر در این کشتی حضور داشتهاند و همین مسئله باعث شده ابعاد بینالمللی ماجرا بیش از یک شیوع محلی مورد توجه قرار گیرد.
با این حال، مقامهای سازمان جهانی بهداشت تأکید کردهاند شرایط فعلی با بحران کرونا قابل مقایسه نیست. دکتر ماریا ون کرخوف، از مقامهای ارشد سازمان جهانی بهداشت، گفته است: «این کووید نیست و آنفلوآنزا هم نیست. شیوه انتقال آن کاملاً متفاوت است.»
او همچنین تأکید کرده خطر گسترش جهانی این ویروس پایین ارزیابی میشود و احتمال انتقال انسان به انسان، در مقایسه با ویروسهایی مانند کرونا یا سرخک، بسیار محدودتر است.
با وجود این اطمینانبخشیها، فضای روانی ایجادشده پیرامون هانتاویروس نشان میدهد جهان هنوز از تجربه تلخ پاندمی کرونا عبور نکرده است. کافی بود خبر «ویروس جدید»، «کشتی قرنطینهشده» و «مرگ چند مسافر» منتشر شود تا شبکههای اجتماعی و رسانهها دوباره پر از نگرانی، شایعه و مقایسه با روزهای آغاز کرونا شوند.
واقعیت این است که حافظه جمعی جهان هنوز نسبت به بیماریهای واگیردار حساس و آسیبپذیر است. در دوران کرونا نیز بسیاری از هشدارها ابتدا کوچک و محدود تلقی میشدند، اما بعداً به بحرانی جهانی تبدیل شدند. همین تجربه باعث شده اکنون هر شیوع تازهای، حتی اگر محدود باشد، به سرعت زیر ذرهبین افکار عمومی قرار گیرد.
طبق گزارشها، سویه شناساییشده در این کشتی، سویه «آند» از هانتاویروس است؛ ویروسی که معمولاً از طریق جوندگان منتقل میشود. ذرات آلوده موجود در ادرار، بزاق یا مدفوع جوندگان میتوانند وارد هوا شوند و انسان با تنفس این ذرات آلوده، مبتلا شود.
کارشناسان میگویند این ویروس برخلاف کرونا، عمدتاً بیماری تنفسی فوقسریع و فراگیر ایجاد نمیکند، اما در صورت ابتلا میتواند بسیار خطرناک باشد. مشکلات شدید ریوی، نارسایی کلیه و خونریزی داخلی از جمله عوارض آن عنوان شده است.
مینو محرز، متخصص بیماریهای عفونی، نیز در واکنش به نگرانیها گفته بود: «ویروس هانتا مثل کووید نیست که فوری جهانگیر شود و مردم نگران باشند، چراکه سرایت انسان به انسان آن بسیار نادر است.» او همچنین تأکید کرده بود تاکنون موردی از این بیماری در ایران گزارش نشده است.
در همین حال، پروفسور رابین می، مقام ارشد علمی آژانس امنیت سلامت بریتانیا، اعلام کرده عملیات ردیابی تماسها بسیار گسترده بوده و احتمالاً مدتی ادامه خواهد داشت. او در عین حال گفته خطر برای افرادی که ارتباطی با کشتی نداشتهاند «تقریباً ناچیز» است.
با وجود این توضیحات، قرنطینه ۴۵ روزه برخی مسافران در بریتانیا و انتقال افراد مشکوک به مراکز درمانی ویژه در اسپانیا، نشان میدهد دولتها این بار ترجیح میدهند کوچکترین ریسک را نیز جدی بگیرند.
از منظر کارشناسی، شاید مهمترین تفاوت امروز با سال ۲۰۲۰ همین باشد؛ اینکه جهان دیگر نمیخواهد غافلگیر شود. بسیاری از کشورها پس از تجربه کرونا، ساختارهای ردیابی، قرنطینه و کنترل بیماریهای واگیردار را سریعتر فعال میکنند؛ حتی اگر احتمال شیوع گسترده پایین باشد.
در این میان، کشتیهای کروز نیز بهطور ویژه مورد توجه قرار گرفتهاند. در دوران کرونا، کشتیهای تفریحی یکی از اصلیترین کانونهای انتقال ویروس بودند و تصاویر قرنطینه هزاران مسافر در دریا، به نمادی از بحران جهانی تبدیل شده بود. حالا تکرار ماجرای قرنطینه یک کشتی، دوباره همان خاطرات را زنده کرده است.
از سوی دیگر، برخی متخصصان معتقدند تغییرات اقلیمی، جابهجایی گسترده انسانها، تخریب زیستگاههای طبیعی و افزایش تماس با حیاتوحش، احتمال ظهور بیماریهای مشترک میان انسان و حیوان را در سالهای آینده افزایش خواهد
داد.
همین مسئله باعث شده سازمانهای بهداشتی جهان، بیماریهایی مانند هانتاویروس را با دقت بیشتری رصد کنند؛ حتی اگر هنوز تهدید جهانی محسوب نشوند.
نکته مهم دیگر، مسئله «اطلاعات نادرست» است. طی روزهای اخیر، در فضای مجازی ادعاهایی درباره «ویروس مرگبار جدید» یا «پاندمی تازه» منتشر شد که بخش زیادی از آنها از سوی متخصصان رد شدهاند.
کارشناسان تأکید میکنند هانتاویروس بیماری شناختهشدهای است و «ویروس جدید» محسوب نمیشود. این بیماری سالهاست در برخی مناطق جهان وجود دارد و تاکنون نیز شیوعهای محدودی از آن ثبت شده است.
در همین چارچوب، سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده در حال حاضر شواهدی از یک تهدید جهانی گسترده وجود ندارد، اما بررسیها و ردیابی تماسها ادامه خواهد داشت.
از منظر اجتماعی، ماجرای هانتاویروس یک نکته مهم دیگر را هم آشکار کرده است؛ اینکه جهان پس از کرونا، وارد دورهای از «اضطراب دائمی بهداشتی» شده است. یعنی حتی شیوع محدود یک بیماری نیز میتواند بهسرعت بر افکار عمومی، بازارها، سفرهای بینالمللی و رسانهها اثر بگذارد.
شیوع هانتاویروس در کشتی کروز، فعلاً یک بحران جهانی مشابه کرونا نیست، اما حساسیت گسترده نسبت به آن نشان میدهد جهان هنوز از تجربه سنگین پاندمی کووید فاصله نگرفته است.
واقعیت این است که امروز هر هشدار بهداشتی تازه، نه فقط از منظر پزشکی، بلکه از زاویه روانی، اقتصادی و اجتماعی نیز بررسی میشود؛ زیرا جهان میداند کوچکترین غفلت در برابر بیماریهای واگیردار میتواند پیامدهایی فراتر از پیشبینیها ایجاد کند.