به گزارش ایرتانیوز، بررسیهای آماری نشان میدهد که خانوارهای طبقه متوسط ترکیه در دهه دوم زمامداری حزب عدالت و توسعه، با آسیبهایی روبرو شدهاند که در مقاطع پیشین بیسابقه بوده است. طبق تحلیلهای اخیر، ترکیه پس از یک دوره ۳۳ ساله رشد مستمر (۱۹۸۰ تا ۲۰۱۳)، در ۱۳ سال گذشته شاهد سقوط مداوم قدرت خرید و جایگاه اجتماعی این قشر بوده است.
بکر آغردر، تحلیلگر مشهور و مؤسس انستیتوی «وَری»، معتقد است «ذوب شدن طبقه متوسط» پدیدهای فراتر از نوسانات درآمدی است. او هشدار میدهد: «فرسایش این طبقه، به معنای فرسایش امید، اعتماد، آیندهنگری و احساس امنیت اجتماعی است. ترکیه بدتر از هر زمان دیگری با پدیده افزایش بدهی خانوارها و وابستگی به خرید روزانه با کارت اعتباری روبروست؛ روندی که ابتدا منجر به فروپاشی روانی و سپس سقوط اقتصادی این قشر میشود.»
همسو با این تحلیل، گزارش ۲۰۲۵ مرکز مطالعات سیاست دانشگاه سابانجی تأکید دارد که رشد اقتصادی ترکیه نتوانسته به بهبود استانداردهای اجتماعی منجر شود. در همین راستا، اوغور گورسس، تحلیلگر اقتصادی، تأکید میکند که بخش مهمی از خانوارهای طبقه متوسط دیگر امیدی به خرید خودرو و خانه ندارند؛ داراییهایی که ملزومات بدیهی برای تعریف جایگاه این طبقه محسوب میشوند. به باور او، معضل اصلی اکنون «ناتوانی در بازتولید سبک زندگی» است.
پروفسور تورگوت بایراماوغلو، استاد اقتصاد دانشگاه بایبورت، با تکیه بر دیدگاههای کلاسیک افلاطون و مونتسکیو، طبقه متوسط را ستون فقرات جامعه میداند که حامل تولید، مصرف و فعالیتهای فرهنگی است. او هشدار میدهد: «فرسایش این طبقه به معنای فروپاشی کل ساختار اجتماعی است.» وی معتقد است در حالی که بهرهوری جهانی در حال افزایش است، طبقه متوسط ترکیه برخلاف دوره ۱۹۸۰ تا ۲۰۱۳، تحت فشارهای تورمی و ارزی در حال کوچکتر شدن است.
در نهایت، فاتح اُز آتای از اندیشکده TEPAV، نگاهی به لایههای سیاسی این بحران دارد. او اشاره میکند که دولت با هدف قرار دادن آرای طبقات کمدرآمد، سیاستهای خود را به عنوان «حزب فقرا» پیش میبرد و حتی در صورت اصلاح شاخصهای مالی، احیای وضعیت معیشتی طبقه متوسط به سادگی ممکن نیست. اگرچه تجربه انتخابات ۲۰۲۳ نشان داد که مفاهیم هویت و امنیت همچنان قدرت بسیج کنندگی دارند، اما ناکامی نامزدهای دولتی در انتخابات محلی ۲۰۲۴ ثابت کرد که طبقه متوسط ممکن است با رای اعتراضی یا کاهش مشارکت، نسبت به این ناکارآمدی واکنش نشان دهد.