به گزارش ایرتانیوز، روزنامه نیویورکتایمز به نقل از ارزیابیهای محرمانه نهادهای اطلاعاتی آمریکا گزارش داده است که ایران با وجود جنگ اخیر، همچنان حدود ۷۰ درصد از ذخایر موشکی پیش از جنگ خود را حفظ کرده و بخش عمدهای از سایتهای موشکیاش دوباره به وضعیت عملیاتی بازگشتهاند.
بر اساس این گزارش، ایران دسترسی عملیاتی به ۳۰ مورد از ۳۳ سایت موشکی خود در امتداد تنگه هرمز را بازیابی کرده و حدود ۹۰ درصد از تأسیسات زیرزمینی ذخیرهسازی و پرتاب موشک در سراسر کشور نیز دوباره فعال شدهاند.
اهمیت این گزارش در آن است که مستقیماً روایت رسمی کاخ سفید و شخص دونالد ترامپ را زیر سؤال میبرد؛ روایتی که طی هفتههای اخیر مدعی بود توان نظامی و موشکی ایران «درهم شکسته» و جمهوری اسلامی دیگر تهدید مؤثری محسوب نمیشود.
ترامپ پیشتر بارها گفته بود حملات آمریکا و اسرائیل، زیرساختهای نظامی ایران را نابود کرده و تهران بخش عمده قدرت بازدارندگی خود را از دست داده است، اما اکنون ارزیابی نهادهای اطلاعاتی آمریکا، تصویر متفاوتی ارائه میدهد.
نیویورکتایمز نوشته است این وضعیت میتواند هرگونه اقدام نظامی دوباره علیه ایران را برای واشنگتن بسیار پیچیدهتر کند؛ بهویژه در شرایطی که گزارشها از کاهش ذخایر موشکی و مهمات آمریکا پس از جنگ ۳۹ روزه حکایت دارند.
این گزارش در واقع تأیید میکند که برخلاف تصور اولیه برخی محافل غربی، ساختار موشکی ایران صرفاً متکی به چند پایگاه محدود و ثابت نیست، بلکه بر شبکهای گسترده، پراکنده و عمدتاً زیرزمینی استوار شده که در سالهای گذشته با هدف حفظ بقا در شرایط جنگی توسعه یافته است.
همین مسئله باعث شده حتی پس از هفتهها فشار نظامی، حملات هوایی و عملیات دریایی، بخش قابل توجهی از ظرفیت بازدارندگی ایران همچنان حفظ شود.
از منظر راهبردی، مسئله فقط تعداد موشکها نیست، بلکه «توان بقا» و «سرعت بازیابی» است؛ موضوعی که اکنون حتی در ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا نیز مورد توجه قرار گرفته است.
به نوشته نیویورکتایمز، ایران نهتنها بخش زیادی از زیرساختهای موشکی خود را حفظ کرده، بلکه توانسته دوباره دسترسی عملیاتی به بخش عمدهای از پایگاههای حساس خود در امتداد تنگه هرمز را برقرار کند؛ منطقهای که مهمترین گلوگاه انرژی جهان محسوب میشود.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که تنگه هرمز طی ماههای اخیر به اصلیترین محور تقابل تهران و واشنگتن تبدیل شده و آمریکا تلاش کرده بود از طریق فشار دریایی و حضور نظامی، کنترل امنیتی این منطقه را به دست بگیرد.
اما گزارش تازه نیویورکتایمز نشان میدهد ایران همچنان ظرفیت عملیاتی و بازدارندگی قابل توجهی در این منطقه حفظ کرده است.
کاخ سفید البته این ارزیابیها را رد کرده و مدعی شده توان موشکی و نیروی هوایی ایران «درهم شکسته» است، اما انتشار چنین گزارشی از سوی یکی از مهمترین رسانههای آمریکایی، آن هم با استناد به منابع اطلاعاتی، نشان میدهد حتی در داخل ساختار امنیتی آمریکا نیز درباره میزان موفقیت عملیات علیه ایران اجماع کامل وجود ندارد.
از منظر تحلیلی، این گزارش را میتوان یکی از مهمترین نشانههای شکاف میان روایت سیاسی کاخ سفید و ارزیابیهای میدانی نهادهای اطلاعاتی آمریکا دانست.
واقعیت این است که ترامپ و تیم او طی هفتههای گذشته تلاش کردند تصویری از «پیروزی کامل» ارائه دهند؛ تصویری که بر اساس آن، ایران دیگر توان پاسخگویی مؤثر یا حفظ موازنه بازدارندگی را ندارد.
اما اکنون دادههای اطلاعاتی منتشرشده نشان میدهد ساختار نظامی ایران، برخلاف بسیاری از پیشبینیها، توانسته بخش مهمی از قابلیتهای خود را حفظ کند.
این مسئله فقط برای ایران اهمیت ندارد، بلکه برای کل معادلات منطقهای تعیینکننده است؛ زیرا نشان میدهد هرگونه محاسبه درباره آینده درگیری یا افزایش فشار نظامی علیه تهران، همچنان با هزینهها و ریسکهای جدی همراه خواهد بود.
بهویژه آنکه آمریکا نیز طی جنگ اخیر، بخش قابل توجهی از ذخایر پدافندی و موشکی خود را مصرف کرده است.
بر اساس برخی گزارشهای منتشرشده در رسانههای آمریکایی، ارتش آمریکا و متحدان منطقهایاش در جریان جنگ اخیر هزاران موشک رهگیر و پدافندی مصرف کردهاند؛ مسئلهای که حتی باعث نگرانی برخی مقامات پنتاگون درباره کاهش ذخایر راهبردی شده است.
در چنین شرایطی، حفظ بخش عمده توان موشکی ایران، معادله بازدارندگی را برای واشنگتن پیچیدهتر میکند.
در داخل ایران نیز این گزارش بهعنوان نشانهای از ناکامی آمریکا در تحقق اهداف اعلامی خود تلقی شده است.
طی ماههای گذشته، مقامات ایرانی بارها تأکید کرده بودند ساختار دفاعی و موشکی کشور بر اساس تجربه سالها فشار و تهدید طراحی شده و بهسادگی از بین نخواهد رفت.
همچنین بسیاری از تحلیلگران نظامی معتقدند جمهوری اسلامی طی دو دهه گذشته بخش مهمی از راهبرد دفاعی خود را بر «پراکندگی زیرساختها»، «پایگاههای زیرزمینی» و «توان بازیابی سریع» بنا کرده است؛ موضوعی که اکنون در گزارشهای اطلاعاتی غربی نیز بازتاب پیدا کرده است.
از سوی دیگر، انتشار این گزارش در مقطع فعلی میتواند بر روند مذاکرات و فضای سیاسی میان تهران و واشنگتن نیز اثرگذار باشد.
وقتی حتی ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا تأیید میکنند که توان بازدارندگی ایران همچنان پابرجاست، طبیعی است که محاسبات کاخ سفید درباره تشدید فشار یا بازگشت به گزینه نظامی پیچیدهتر شود.
به همین دلیل، برخی تحلیلگران معتقدند انتشار این ارزیابیها، بهنوعی هشدار به دولت آمریکا درباره هزینههای هرگونه درگیری جدید با ایران نیز محسوب میشود.
گزارش تازه نیویورکتایمز، برخلاف روایتهای تبلیغاتی هفتههای اخیر، نشان میدهد جمهوری اسلامی همچنان بخش عمدهای از ظرفیت موشکی و زیرساختهای راهبردی خود را حفظ کرده و توان بازسازی و بازیابی عملیاتی بالایی دارد.
این گزارش همچنین نشان میدهد برخلاف ادعاهای مطرحشده در واشنگتن، موازنه قدرت در منطقه همچنان پیچیدهتر از آن است که بتوان با چند هفته فشار نظامی، ساختار بازدارندگی ایران را از معادله حذف کرد.