به گزارش ایرتانیوز، رقابت چین و آمریکا دیگر صرفاً به تجارت و تعرفه‌های اقتصادی محدود نیست؛ این رقابت از فناوری و انرژی تا قدرت نظامی و نفوذ سیاسی امتداد یافته است. در چنین شرایطی، هرچه تمرکز و منابع آمریکا بیشتر درگیر بحران‌های خاورمیانه شود، فضای بیشتری برای مانور سایر قدرت‌ها، به‌ویژه چین، به وجود می‌آید.
علی بیگدلی، کارشناس مسائل بین‌الملل، نیز معتقد است مشغولیت آمریکا در منطقه می‌تواند به سود چین تمام شود. از این منظر، پکن بدون پرداخت هزینه مستقیم یک رویارویی نظامی، فرصت دارد جایگاه خود را در معادلات جهانی تقویت کند. با این حال، نتیجه نهایی به توان چین برای تبدیل فرصت‌های مقطعی به دستاوردهای پایدار بستگی دارد.
چین؛ قدرتی که اقتصاد را به اهرم نفوذ تبدیل میکند
مزیت اصلی چین، ظرفیت اقتصادی و تجاری گسترده آن است. پکن با توسعه روابط تجاری، تأمین انرژی و افزایش توانمندی‌های نظامی، در پی آن است که وابستگی جایگاه جهانی خود به تصمیم‌های واشنگتن را کاهش دهد. گسترش توان موشکی، دریایی و هسته‌ای چین نیز نشان می‌دهد که این کشور قدرت اقتصادی را برای تثبیت موقعیت راهبردی خود کافی نمی‌داند.
در همین حال، جنگ در خاورمیانه می‌تواند هزینه‌های نظامی آمریکا را افزایش دهد و بخشی از توجه این کشور را از شرق آسیا منحرف کند. این وضعیت به‌خودی‌خود به معنای پایان برتری نظامی آمریکا نیست، اما نشان می‌دهد تداوم درگیری‌های منطقه‌ای می‌تواند بر اولویت‌های راهبردی واشنگتن اثر بگذارد و فرصت‌های تازه‌ای برای رقبای آن ایجاد کند.
ایران در معادلات پکن؛ همکاری همراه با محاسبه منافع
برای ایران، پرسش اساسی این است که آیا تقویت موقعیت چین می‌تواند به کاهش فشارهای آمریکا منجر شود؟ پاسخ به این پرسش به نوع همکاری‌های تهران و پکن و میزان آمادگی دو طرف برای تبدیل روابط سیاسی به اقدامات عملی بستگی دارد.
چین از یک سو با ایران روابط اقتصادی و سیاسی دارد و از سوی دیگر، منافع گسترده‌ای در کشورهای عربی منطقه دنبال میکند. بنابراین، مخالفت پکن با یک‌جانبه‌گرایی آمریکا لزوماً به معنای همراهی آن با تمام سیاست‌های منطقه‌ای ایران نیست. تهران نیز برای بهره‌برداری از تغییرات موازنه قدرت، باید همکاری با چین را بر پایه منافع متقابل، توافق‌های مشخص و نتایج قابل‌اندازه‌گیری ارزیابی کند.
نتیجه‌گیری
مشغولیت آمریکا در خاورمیانه می‌تواند فرصتی برای چین باشد تا موقعیت خود را در اقتصاد جهانی و رقابت نظامی تقویت کند و زمینه حرکت به سوی نظمی چندقطبی را گسترش دهد. با این حال، تبدیل این فرصت به تغییر پایدار در موازنه قدرت، به تحولات آینده و توان بازیگران برای مدیریت هزینه‌های رقابت بستگی دارد.
برای ایران نیز مهم آن است که تحولات جهانی را صرفاً از دریچه رقابت چین و آمریکا نبیند. تضعیف انحصار تصمیم‌گیری واشنگتن می‌تواند فضای بیشتری برای مانور کشورهای مستقل ایجاد کند، اما بهره‌گیری از این فضا به دیپلماسی فعال، همکاری‌های متوازن و تعریف دقیق منافع ملی نیاز دارد.
اختصاصی ایرتانیوز
آمریکا درگیر خاورمیانه؛ چین چگونه موازنه قدرت را تغییر می‌دهد؟
تهران - ایرتانیوز - درگیری آمریکا در خاورمیانه، علاوه بر هزینه‌های نظامی و اقتصادی، فرصت تازه‌ای برای بازتعریف موازنه قدرت در جهان ایجاد کرده است. چین می‌تواند با پرهیز از ورود مستقیم به جنگ، از مشغولیت واشنگتن برای تقویت موقعیت اقتصادی، تجاری و نظامی خود بهره ببرد؛ روندی که در صورت تداوم، می‌تواند محدودیت‌های نظم تک‌قطبی تحت رهبری آمریکا را آشکارتر کند.
