خدمات روانشناسی به افراد آسیب‌دیده در جنگ تحمیلی سوم مستقر در هتل‌ها

تهران - ایرتانیوز - مدیرکل سلامت شهرداری تهران گفت : برای افرادی که در جنگ آسیب دیده‌اند و در هتل‌ها مستقر هستند، ۱۴ نوع خدمت مختلف شامل خدمات روانپزشکی، پزشکی، مددکاری، آموزشی، تحصیلی، ورزشی، سرگرمی، مهد کودک، بازی و نشاط ارائه می‌شود.

به گزارش ایرتانیوز،  حمید صاحب در نشست خبری هفته ملی سلامت تصریح کرد: در حال حاضر حدود ۶ هزار و ۴۰۰ مهمان در ۵۳ هتل و مرکز اقامتی اسکان داده شده‌اند که برخی از این مراکز بسیار بزرگ و برخی نیز کوچک‌مقیاس هستند. در این مراکز، ۱۴ نوع خدمت مختلف شامل خدمات روانپزشکی، پزشکی، مددکاری، آموزشی، تحصیلی، ورزشی، سرگرمی، مهد کودک، بازی و نشاط ارائه می‌شود.

وی تأکید کرد: سیاست ما این بود که هیچ مجموعه‌ای به صورت منفرد وارد میدان نشود، مگر آنکه از مسیر گروه‌های مردمی فعالیت کند؛ زیرا معتقدیم در شرایط بحرانی، مهم‌ترین عامل ارائه خدمات مؤثر، حضور مردم در لحظه و مداخلات فوری مردمی است.

وی با اشاره به برنامه‌های هفته سلامت امسال گفت: هفته سلامت امسال متفاوت از سال‌های گذشته برگزار خواهد شد و محور اصلی آن توسعه فرهنگ «خیابان با ما» با هدف افزایش تاب‌آوری و انسجام اجتماعی است.
۱۳ تا ۱۴ درصد جمعیت هر محله پایتخت را سالمندان تشکیل می‌دهند

وی در ادامه با اشاره به آمار سالمندان در تهران اظهار داشت: متوسط جمعیت هر محله در تهران حدود ۲۸ هزار نفر است که در قالب حدود ۸ تا ۸ هزار و ۵۰۰ خانوار زندگی می‌کنند. از این تعداد، حدود ۱۳ تا ۱۴ درصد جمعیت را سالمندان تشکیل می‌دهند؛ یعنی به طور میانگین نزدیک به ۴ هزار و ۵۰۰ تا ۵ هزار سالمند در هر محله ساکن هستند.

مدیرکل سلامت شهرداری تهران افزود: برآورد‌ها نشان می‌دهد حدود ۱۵ درصد سالمندان هر محله را سالمندان تنها و منزوی تشکیل می‌دهند؛ افرادی که اغلب به‌تنهایی زندگی می‌کنند و عمدتاً زنان سالمند هستند. بر همین اساس، در هر محله تهران حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ سالمند تنها وجود دارد که در شرایط عادی و به‌ویژه در بحران‌ها نیازمند توجه و حمایت ویژه هستند.

وی گفت: به همین منظور شبکه‌های داوطلبی و گروه‌های جهادی سالمندان در محلات سازماندهی شده‌اند تا بتوانند در شرایط بحران خدمات لازم را ارائه دهند. این اقدامات در حوزه مادران، کودکان و افراد دارای معلولیت نیز در حال انجام است.

صاحب همچنین از بازطراحی و تقویت کانون پزشکان محلات برای شرایط بحران خبر داد و گفت: در مواقع بحرانی، اقدامات اورژانسی، درمانی و پزشکی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند و به همین دلیل در حال ساماندهی مجدد ظرفیت پزشکان داوطلب در سطح محلات هستیم.

مدیرکل سلامت شهرداری تهران در پایان با اشاره به ظرفیت گسترده مساجد در پایتخت اظهار داشت: تهران حدود ۲ هزار و ۲۰۰ مسجد دارد که می‌توانند به عنوان یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های اجتماعی و مردمی در مدیریت بحران و ارائه خدمات محلی ایفای نقش کنند.

صاحب با اشاره به توسعه شبکه‌های مردمی سلامت‌محور در سطح پایتخت گفت: از مجموع حدود ۲ هزار و ۲۰۰ مسجد تهران، نزدیک به ۷۰۰ مسجد در قالب طرح «آرمان» فعالیت می‌کنند که با عنوان «مساجد شاخص آرمانی» شناخته می‌شوند. این مساجد عموماً از زیرساخت‌های کالبدی مناسب، فضا‌های بزرگ و ظرفیت اجتماعی مطلوب برخوردارند، اما لازم است بیش از گذشته به گروه‌های جهادی تخصصی مجهز شوند.

وی افزود: در این مساجد، گروه‌های جهادی حوزه درمان شامل پزشکان، پرستاران، پیراپزشکان، دندانپزشکان و ماما‌ها به صورت سازماندهی‌شده فعالیت می‌کنند و ساختار مشخصی برای ارائه خدمات دارند. این شبکه‌ها در حال توسعه و بازآرایی برای شرایط بحران هستند تا بتوانند در مواقع ضروری خدمات اولیه سلامت را در سطح محلات ارائه دهند.

فعالیت ۱۲۰ تا ۱۳۰ ایستگاه سلامت بزرگ‌مقیاس در میادین اصلی شهر

وی افزود: در حال حاضر حدود ۱۲۰ تا ۱۳۰ ایستگاه سلامت بزرگ‌مقیاس در میادین اصلی شهر فعال هستند؛ در حالی که در روز‌های ابتدایی تنها حدود ۳۰ ایستگاه فعالیت می‌کردند. همچنین نزدیک به ۳۰۰ ایستگاه و کاروان کوچک‌مقیاس نیز به صورت سیار و کاروانی در سطح خیابان‌ها و محلات تهران در حال فعالیت و ارائه خدمات هستند.

مدیرکل سلامت شهرداری تهران خاطرنشان کرد: بخش عمده این اقدامات با اتکا به ظرفیت گروه‌های مردمی، جهادی و داوطلبان محلی انجام شده و هدف اصلی آن، ارتقای آمادگی اجتماعی و کاهش آسیب‌های انسانی و روانی در شرایط بحران است.

مدیرکل سلامت شهرداری تهران، با تشریح جزئیات فعالیت ربات «ایران‌یار» اظهار کرد: برنامه «زندگی همدلانه» همچنان با رویکردی همدلانه و در قالب‌های متنوع برای گروه‌های مختلف جمعیتی ادامه دارد و تلاش شده است ارتباط مؤثری میان شهروندان و مدیریت شهری برقرار شود.

ربات و سکوی «ایران‌یار» از ابتدایی جنگ ۱۲ روزه

مدیرکل سلامت شهرداری تهران همچنین با تأکید بر ضرورت اطلاع‌رسانی به‌موقع در شرایط بحرانی گفت: بسیار مهم است که اطلاعات، آموزش‌ها و برنامه‌های کاربردی در زمان مناسب و به‌صورت کامل در اختیار مردم قرار گیرد. از آنجا که بخش عمده‌ای از شهروندان در فضای مجازی حضور دارند، تصمیم گرفتیم سکویی را طراحی کنیم تا مردم بتوانند به‌ویژه در شرایط بحران و جنگ، آموزش‌های موردنیاز خود را دریافت کنند.

صاحب ادامه داد: به همین منظور، ربات و سکوی «ایران‌یار» در همان روز‌های ابتدایی جنگ ۱۲ روزه راه‌اندازی شد و اکنون این سامانه به مرحله بلوغ و آمادگی بهره‌برداری کامل رسیده است. این بستر، آموزش‌هایی در حوزه سبک زندگی در شرایط جنگی و مدیریت زندگی در بحران را در قالب‌های مختلف به شهروندان ارائه می‌دهد.

وی با اعلام آمادگی برای همکاری با رسانه‌ها خاطرنشان کرد: آمادگی داریم با همکاری رادیو ایران و سایر رسانه‌ها، برنامه «ایران‌یار» را توسعه دهیم و در این مسیر مشارکت جدی داشته باشیم، چرا که این موضوع یک ضرورت عمومی برای مردم محسوب می‌شود و در این حوزه هیچ منفعت شخصی یا سازمانی مطرح نیست.

مدیرکل سلامت شهرداری تهران با اشاره به اقدامات غیرمجازی این طرح تصریح کرد: فعالیت‌های ما تنها محدود به فضای مجازی نیست، زیرا ممکن است در شرایط جنگی اینترنت و بستر‌های مجازی با اختلال یا محدودیت مواجه شوند. بر همین اساس، نزدیک به یک میلیون نسخه محتوای آموزشی در قالب حداقل ۲۲ موضوع مختلف به‌صورت چاپی تهیه و در میادین شهری توزیع شده است و در شرایط خاص نیز این روند ادامه خواهد داشت تا مردم در هیچ شرایطی بدون آموزش و پشتیبانی نمانند.

وی همچنین تأکید کرد: تمامی اطلاعاتی که از طریق ربات «ایران‌یار» از شهروندان دریافت می‌شود، کاملاً محرمانه است و در هیچ جایی منتشر یا ثبت نخواهد شد، هرچند بخشی از این اطلاعات می‌تواند کارکرد پژوهشی نیز داشته باشد.

اجرای پویش «ایران‌یار» با شعار «حواسمون به هم هست»

صاحب در ادامه به برنامه‌های آینده اداره کل سلامت شهرداری تهران اشاره کرد و گفت: راه‌اندازی و تقویت قرارگاه سلامت محله، برگزاری مراسم بزرگداشت شهدای سلامت و اجرای پویش «ایران‌یار» با شعار «حواسمون به هم هست» از جمله برنامه‌های پیش‌روست.
وی افزود: در جریان جنگ ناجوانمردانه اخیر و همچنین در طول آن ۱۲ روز، تعدادی از فعالان حوزه سلامت به شهادت رسیدند که نام آنها در تقویم نظام مقدس جمهوری اسلامی ثبت شده است. بر همین اساس، مراسم بزرگداشت شهدای سلامت روز ۳۱ اردیبهشت‌ماه در قطعه شهدای سلامت برگزار خواهد شد.
مدیرکل سلامت شهرداری تهران خاطرنشان کرد: در این مراسم از تمامی فعالان گمنامی که در بیمارستان‌ها، مراکز درمانی و مراکز سلامت در روز‌های سخت به مردم خدمت‌رسانی کردند و کمتر دیده شدند، تقدیر به عمل خواهد آمد.

مدیرکل سلامت شهرداری تهران در ادامه در پاسخ به پرسشی درباره نحوه ارائه خدمات روانشناختی در ایام جنگ و هماهنگی این اقدامات با وزارت بهداشت، اظهار کرد: شرایطی که در روز‌های ابتدایی بحران با آن مواجه بودیم، شرایطی کاملاً خاص و متفاوت بود؛ به‌گونه‌ای که در آن مقطع حتی بخشی از نیرو‌های مجموعه‌ها در مرخصی یا دورکاری قرار داشتند و امکان ارائه بسیاری از خدمات از طریق دورکاری وجود نداشت.

وی افزود: در آن شرایط، لازم بود تصمیمات به‌صورت میدانی و فوری اتخاذ شود. مراکز تخصصی و مجموعه‌هایی مانند مراکز سراج در همان لحظات اولیه آمادگی حضور و مداخله را نداشتند و اساساً بحران به شکلی بود که نیاز به نیرو‌های مردمی و جهادی احساس می‌شد؛ نیرو‌هایی که زمان و مکان برایشان مطرح نباشد و بتوانند در لحظه خدمات ارائه دهند.

مدیرکل سلامت شهرداری تهران ادامه داد: بر همین اساس تصمیم گرفتیم از ظرفیت‌های جهادی استفاده کنیم چرا که معتقدیم در این حوزه باید هم شأن علمی و هم شأن جهادی موضوع حفظ شود؛ در غیر این صورت امکان موفقیت کامل وجود نخواهد داشت. اگر قرار باشد خدمات صرفاً در قالب دیسیپلین‌های اداری و فرآیند‌های رسمی ارائه شود، طبیعتاً در شرایط بحران با مشکلات جدی مواجه خواهیم شد.

فعالیت ۷۰ تیم حقوقی و روانشناسی در هتل‌ها

صاحب همچنین گفت: در همین راستا از ظرفیت یکی از دانشگاه‌ها، از جمله دانشگاه علامه طباطبایی استفاده شد و نزدیک به هزار مصاحبه تخصصی برای جذب نیرو‌های داوطلب انجام گرفت که در نهایت حدود ۶۷ تا ۷۰ تیم حقوقی و روانشناسی به‌صورت جهادی، داوطلبانه و بدون هیچ‌گونه چشمداشت مالی در هتل‌ها و مراکز اقامتی مستقر شدند.

وی تصریح کرد: این اقدام در روز‌ها و لحظات ابتدایی جنگ، فراتر از توان بسیاری از سازمان‌ها و حتی خارج از ظرفیت‌های متعارف وزارت بهداشت بود. امروز ممکن است شرایط به ثبات نسبی رسیده باشد و همه دستگاه‌ها نیز به‌درستی در میدان حضور داشته باشند، اما در آن روز‌های نخست، نیاز به اقدام فوری و جهادی وجود داشت.

مدیرکل سلامت شهرداری تهران خاطرنشان کرد: در این مدت بیش از ۴ هزار مشاوره روانشناختی ارائه شد؛ مشاوره‌هایی که هیچ هزینه‌ای برای آن پرداخت نشد و تمامی خدمات توسط اساتید و متخصصان تراز اول کشور به‌صورت داوطلبانه انجام گرفت.

وی افزود: هدف ما این نبود که دوباره ساختار‌های موجود را از ابتدا بازآفرینی کنیم بلکه نگاه شهردار تهران نیز بر این بود که این خدمات با رویکرد جهادی و مردمی ارائه شود. به همین دلیل از همه افرادی که تمایل دارند در حوزه‌های مختلف به‌صورت جهادی و خودجوش فعالیت کنند، استقبال می‌کنیم.

صاحب ادامه داد: این فعالیت‌ها صرفاً محدود به حوزه روانشناسی نبود بلکه در بخش‌های مختلف فرهنگی، اجتماعی و سرگرمی نیز از ظرفیت‌های جهادی استفاده شد. به‌عنوان نمونه، تیم‌های تخصصی بازی و سرگرمی ویژه کودکان و نوجوانان به‌صورت جهادی در مراکز اقامتی مستقر شدند.

وی با اشاره به خدمات درمانی ارائه‌شده گفت: گروه‌های درمانی و کادر پزشکی نیز به‌صورت داوطلبانه فعالیت داشتند و در مجموع نزدیک به هزار و ۵۰۰ ویزیت پزشکی انجام شد که حدود ۳۰ درصد آنها خدمات تخصصی بود. هیچ مرکز درمانی برای ارائه این خدمات استخدام نشد و تمامی کادر درمانی حاضر، افرادی بودند که صلاحیت علمی آنها تأیید شده و به‌صورت جهادی همکاری کردند.